خانه » سایر » سرمایه انسانی در گوگل
سرمایه انسانی در گوگل
آخرین بروزرسانی در اسفند ۱۳۹۷

سرمایه انسانی در گوگل

موفقیت در عرصه کسب‌وکار، امروز مفهومی کاملاً متفاوت از گذشته به خود گرفته است. بازار رقابت بین شرکت‌ها و سازمان‌ها در هر حوزه و عرصه‌ای داغ‌تر از همیشه شده و هر سازمان می‌کوشد تا با تکیه بر مزیت‌های رقابتی ویژه‌ای که دارد، گوی سبقت را از سایرین ربوده و وضعیت خود را در ابعاد مختلف مثل جایگاه و سهم بازار بهبود بخشد. هر چند که رقابت، به‌خودی‌خود، مفهوم تازه‌ای نیست اما تغییر قواعد بازی و تحول شگرف در اصول کسب‌وکار، آن را به پدیده‌ای حساس‌تر از قبل تبدیل کرده است. در این مقاله سعی بر آن است که در مورد راز موفقیت شرکت گوگل که از جمله‌ی آن اهمیت ویژه به سرمایه انسانی است صحبت کنیم.

سرمایه انسانی
سرمایه انسانی

کارکنان، سرمایه انسانی هستند

این تغییر و تحولات، سازمان‌ها را وادار می‌کند که در فلسفه، نگرش، ارزیابی از نقاط ضعف و قوت خود و مفاهیمی از این دست تجدیدنظر جدی کنند. مثلاً اگر تا چندی پیش، قدرت اقتصادی یک شرکت می‌توانست، ضامن موفقیت آن در بازار باشد، امروز دیگر الزاماً این‌طور نیست. اگر روزگاری پول، برای موفقیت یک سازمان، شرط لازم و کافی بود، امروز دیگر این عامل، کفایتِ گذشته را ندارد. هر چند که برخورداری از قدرت اقتصادی، همواره یک مزیت چشمگیر است اما در عصر حاضر، عامل دیگری در رأس تمام ابزارهای موفقیت قرار گرفته است و آن سرمایه و نیروی انسانی یک سازمان، یعنی کارکنان آن است. در واقع این کارکنان هستند که بزرگ‌ترین سرمایه یک سازمان بوده و می‌توانند ضامن موفقیت یا عاملی برای عدم موفقیت آن باشند.

سرمایه انسانی یک سلاح معجزه آسا

همان‌طور که گفتیم، پول و قدرت سرمایه‌گذاری می‌تواند یک ابزار رقابتی مؤثر برای سازمان باشد. اما این ابزار رقابتی، زمانی می‌تواند کارکرد مطلوبی داشته باشد و بازده مناسبی را نصیبتان کند که بتوان با مدیریت صحیح، آن را به میزان درست و در جای درست به جریان انداخت و با شناسایی درست فرصت‌ها، از این مزیت رقابتی، منتفع شد.

به طریق مشابه، ماجرا در مورد سرمایه انسانی نیز دقیقاً از همین قرار است. سرمایه انسانی، در صورت هدایت صحیح می‌تواند به‌مثابه یک سلاح معجزه‌آسا در عرصه رقابت میان سازمان‌ها عمل کند و به‌عنوان یک وجه تمایز، تفاوت‌ها را رقم بزند. اما شاید پیچیدگی مدیریت سرمایه انسانی، بسیار بیشتر از مدیریت اقتصادی باشد.

هدایت و مدیریت نیروی انسانی

شاید نخستین تلاش‌های روشمند و علمی در هدایت و مدیریت نیروی انسانی را بتوان در سبک مدیریت علمی فردریک تیلور پیدا کرد. مدیریت نیروی انسانی در روش مدیریت علمی تیلور، اگرچه که یک اولویت نبود اما شاید بتوان آن را به‌عنوان نخستین سنگ بنای یک شناخت و نگرش جدید نسبت به ارزشمندترین دارایی یک سازمان، یعنی نیروی انسانی تلقی کرد.

بعدها و با مشخص شدن تدریجی و فزاینده اهمیت سرمایه انسانی، رشته‌ای تخصصی تحت عنوان مدیریت منابع انسانی ظهور کرد که هدف اصلی آن، هدایت و استفاده از کارکنان یک سازمان به شیوه‌ای بود که بتوانند اهداف آن سازمان را به بهینه‌ترین شکل ممکن محقق سازند. مدیریت منابع انسانی، یک فرایند دائمی است که از همان مرحله استخدام کارکنان در یک سازمان آغاز می‌شود و فعالیت‌هایی نظیر کارمندیابی، کارمند گزینی، آموزش، ارزیابی عملکرد، حقوق و دستمزد، پاداش، تنبیه، روابط انسانی در سازمان و مواردی از این دست را شامل می‌شود.

HRM
مدیریت منابع انسانی

پیچیدگی تفکیک وظایف مدیریت منابع انسانی

شاید تا مدتی قبل، تفکیک وظایف مدیریت منابع انسانی کار ساده‌ای بود یا شاید هم ساده تلقی می‌شد. اما مفهوم مدیریت منابع انسانی در عصر حاضر همچون یک پیکر واحد و پیچیده تلقی می‌شود که اجزا و کارکردهای آن طوری در یکدیگر تنیده‌اند که به سادگی نمی‌توان آن‌ها را از یکدیگر تفکیک کرد. زیرا مدیریت منابع انسانی، به‌طور تدریجی، از یک مفهوم کلیشه‌ای و خشک که مبتنی بر نظارت و ارزیابی بوده به‌نوعی رویه یا شاید هم فرهنگ تبدیل شده است.

امروزه سازمان‌هایی موفق‌تر عمل می‌کنند که بتوانند مدیریت منابع انسانی و فلسفه آن را همچون خون در شریان‌های سازمان جاری کنند و در یک بستر نامحسوس، کارکنان را به‌گونه‌ای هدایت و مدیریت کنند که هم اهداف شخصی و هم اهداف سازمانی قابل حصول باشد. این سبک از هدایت، با ایجاد رضایت در کارکنان و نیز وفاداری نسبت به فرهنگ سازمان، زمینه بروز خلاقیت و نوآوری در آنان را فراهم می‌کند. البته که ایجاد چنین بستری نیازمند تمهیدات و اقداماتی ویژه است که با توجه به زمینه و عرصه‌ی فعالیت، می‌تواند درهر سازمان متفاوت باشد.

گوگل الگویی تمام عیار در بکارگیری سرمایه انسانی

اگر عامل اصلی حکمرانی غول‌ها در انواع کسب‌وکارهای عصر حاضر را نیروی انسانی و نیز عواملی مثل فرهنگ سازمانی و سبک مدیریت منابع انسانی آن‌ها بدانیم، به گزاف سخن نگفته‌ایم. بدیهی است آنچه تفاوت‌ها را در جهان امروز بیش از پیش رقم می‌زند، ایده و اندیشه‌های طلایی است و کیست که نداند منبع و مأخذ ایده و اندیشه، گنجینه‌ای به نام سرمایه انسانی است! شرکت گوگل برای همه ما نامی آشناست. مجموعه عظیمی که هویت آن در بستر اینترنت شکل گرفت و اکنون یکی از طلایه‌داران حوزه نرم‌افزار و فناوری در سراسر دنیاست.

شاید نگاهی به سازوکار منابع انسانی این غول بزرگ، به‌عنوان یک قطب شاخص عرصه نرم‌افزار، خالی از لطف نباشد و بتواند فصل جدیدی را در نگرشمان نسبت به مفهوم سرمایه انسانی و سبک مدیریت و هدایت آن باز کند. به‌راستی که گوگل را می‌توان یک الگوی عالی و تمام‌عیار در اجرای فلسفه و به‌کارگیری رویکردهای بدیع در حوزه منابع انسانی دانست. به همین دلیل، در ادامه به رویکرد شرکت گوگل در قبال نیروی انسانی پرداخته و خط‌‌‌مشی‌های تشویقی، تنبیهی و تعاملی آن و مواردی از این قبیل را زیر ذره‌بین قرار می‌دهیم. به عبارت دیگر گوگل را به‌عنوان یک مطالعه موردی و به‌مثابه آینه‌ای تمام‌نما که جلوه‌ای ملموس از رویکردهای نوین و اثربخش نیروی انسانی در آن انعکاس یافته، به‌عنوان یک نماینده بی‌رقیب از دنیای فناوری و نرم‌افزار بررسی می‌کنیم.

رویکرد گوگل به سرمایه انسانی

همان‌طور که قبل‌تر به آن اشاره کردیم، سرمایه انسانی و مدیریت آن در قرن بیست و یکم اهمیت بیشتری در مقایسه با گذشته پیدا کرده است. اما باید اذعان داشت که کمتر شرکتی در این زمینه مانند شرکت گوگل، هنرمندانه عمل کرده و می‌کند. گوگل طی سال‌ها ثابت کرده که فعالیت‌هایش در هر جنبه‌ای مبتنی بر خلاقیت و نوآوری بوده و جالب است بدانیم که این خصیصه را در سبک مدیریت منابع انسانی خود نیز حفظ کرده است. این شرکت، نوعی فرهنگ کارمند محور را پایه‌گذاری کرده که در آن محوریتِ همه‌ چیز، بر توانمندسازی کارکنان است.

کارکرد سرمایه انسانی در شرکت گوگل

کارکرد نیروی انسانی در شرکت گوگل، یک کارکرد استراتژیک است و گوگل از این کارکرد در جهت انتفاع حاصل از استخدام و حفظ بهترین نیروی انسانی به نحو احسن استفاده می‌کند. صرف‌نظر از قابلیت‌ها و توانمندی‌های فنی شگفت‌انگیز شرکت گوگل، منابع انسانی نوآور و کارآمد، دلیل دیگری است که باعث شده گوگل به چنین موفقیت و شهرتی در حوزه فناوری و نرم‌افزار برسد. این شرکت در زمینه تأکید و تمرکز بر کارکنان خود کاملاً متفاوت از سایرین عمل می‌کند. مثلاً زمانی که مسئله‌ی شادی و خشنودی کارکنان مطرح شود، گوگل هرگز به کمتر از بهترین شکل و کیفیتِ خشنودی آن‌ها راضی نمی‌شود یا در زمینه کارمندیابی، توانایی را بر تجربه ارجح دانسته و باهوش‌ترین‌ها را استخدام می‌کند.

در مورد رویکرد شرکت گوگل نسبت به نیروی انسانی، خیلی چیزها فرق می‌کند. شاید شگفت‌انگیزترین ویژگی این غول فناوری، رویکرد آن در ادغام حقوق دریافتی با مجموعه‌ای از مزایاست که به واسطه آن، همواره کارکنانش را در حالتی فراتر از حالت برانگیختگیِ کاری قرار داده و در این سطح حفظ می‌کند. البته نباید فراموش کرد که در دنیای امروز، هیچ کاری در هیچ زمینه‌ای کافی نیست. شما همواره باید کارهایی انجام دهید که موقعیتتان را در عرصه رقابت به جایگاهی که قدری بالاتر از سایر رقبا باشد ارتقا دهد و طبعاً حوزه منابع انسانی نیز از این قاعده مستثنی نیست.

خدمت رسانی گوگل

گوگل به مجموعه عظیمی از کاربران جهانی خدمات می‌رساند و تنوع نیروی کار آن از تنوع کاربران آن در سراسر جهان حکایت دارد. این شرکت در بیش از ۴۰ کشور دنیا، بیشتر از ۷۰ شعبه تأسیس کرده که مقر اصلی آن در واقع ایالت کالیفرنیای آمریکاست. گوگل طیف وسیعی از خدمات مبتنی بر اینترنت و فضای ابری را برای افراد در سطوح مختلف فردی، حرفه‌ای و تجاری فراهم می‌کند. این شرکت توانسته با بهره‌مندی از نیروی کار مستعد و با انگیزه‌اش که با نهایت دقت مدیریت می‌شوند، به این جایگاه عالی دست پیدا کند.

باید بدانیم که نام شرکت گوگل در گذر زمان، همان‌قدر که به واسطه موتور جستجوگر و دیگر محصولاتش در حوزه فناوری مشهور شده، به دلیل محیط کاری خاص و کارمند پسندش بر سر زبان‌ها افتاده است. زیرا به‌طور دائم و مستمر، از حیث تمرکز بر الزامات و نیازهای منابع انسانی، بهترین عناوین ممکن را به خود اختصاص می‌دهد. تردیدی نیست که شرکت گوگل چنین دستاوردی را صرفاً از طریق مدیریت یک محیط خشک و مکانیکی به دست نیاورده است. رویکردی که بسیاری از دیگر غول‌های عرصه فناوری در مدیریت منابع انسانیِ خود، آن را اتخاذ می‌کنند.

توجه گوگل به سرمایه انسانی

در عوض، شرکت گوگل به هر یک از کارکنان خود آزادی عمل کافی و مشخصی می‌دهد تا آنان بتوانند با تکیه بر آن، استعدادهای خود را بروز داده و بهترین عملکردشان را ارائه دهند. استفاده از فناوری برای بهبود عملکرد نیروی انسانی، بخش دیگری است که توجه و تأکید شرکت گوگل را به خود معطوف کرده است. توجه و کمک حداکثری به نیروی کار، عامل مهم دیگری است که باعث می‌شود کارکنان شرکت گوگل، همراه با نوعی اشتیاق، فداکاری و ازخودگذشتگی وظایف کاری خود را انجام دهند.

مزایایی که گوگل برای کارکنانش فراهم می‌کند آن‌قدر عالی و منحصربه‌فرد است که همه درباره آن با حیرت و احترام اظهارنظر می‌کنند. امنیت شغلی از دیگر عواملی است که موجبات رضایت شغلی بالای کارکنان گوگل را فراهم می‌آورد. سیستم آموزش و مدیریت عملکرد شرکت گوگل به همه کارکنان این اطمینان را می‌دهد که در مسیر شغلی خود، از راهنمایی و حمایت‌های لازم برخوردار خواهند بود. در ادامه در مورد راز موفقیت شرکت گوگل صحبت می‎کنیم.

رویکرد گوگل در منابع انسانی
رویکرد گوگل در منابع انسانی

راز موفقیت شرکت گوگل

از بین عوامل مختلف، شاید بتوان فرهنگ کاری نوآورانه‌ای را که روح آن در سبک مدیریت منابع انسانی شرکت گوگل تبلور یافته، راز موفقیت شرکت گوگل تلقی کرد. چنین فرهنگی، تعهد کارکنان را برمی‌انگیزد و تلفیق این تعهد با توانمندی، تضمینی مطمئن بر یکه‌تازی شرکت گوگل در حوزه نرم‌افزار و فناوری بوده است. در واقع گوگل توانسته با اِعمال سیاست‌های هوشمندانه در اجرای مدیریت منابع انسانی در تمامی سطوح کاری به این دستاوردهای ارزشمند برسد که برخی از آن‌ها عبارت‌اند از:

  • تربیت کارکنان متعهدی که با اشتیاق به سوی نوآوری هدایت می‌شوند.
  • سبک رهبری کارآمدی که به طور پیوسته در صدد توانمندسازی کارکنان است و برای ایجاد یک محیط کاری مبتنی بر اعتماد تلاش می‌کند.
  • سازوکارهای قدردانی و سیستم‌های تشویقی منسجمی که کارکنان را به عملکرد و نوآوری بیشتر ترغیب می‌نماید.
  • ایجاد یک محیط یادگیرنده که ضامن آموزش و رشد مستمر کارکنان است.
  • ایجاد تعهد در مدیریت سطوح عالی نسبت به نوآوری‌های تکنولوژیک.
  • اتخاذ سیاست‌های فراگیر که از تنوع نیروی کار حمایت می‌کند.

گفتیم که فرهنگ و محیط کاری شرکت گوگل، راز موفقیت شرکت گوگل است و در این میان، نیروی انسانی در استمرار چنین موفقیتی نقش اصلی را ایفا می‌کند. ساختار سازمانی شرکت گوگل به شکلی طراحی شده که از نوآوری حمایت می‌کند. به طور خلاصه باید گفت گوگل به دلیل تمرکز بر مدیریت منابع انسانی فوق‌العاده‌اش طی تمام این سال‌ها به طور پیوسته در صدر بهترین شرکت‌های استخدام‌کننده در جهان قرار داشته است.

راز موفقیت شرکت گوگل
راز موفقیت شرکت گوگل

فرایند استخدام و کارمند گزینی در گوگل

سیاست‌های منابع انسانی از همان بدو استخدام کارکنان آغاز می‌شود. هر سال بیش از ۲۰ میلیون نفر در سراسر جهان برای ورود به شرکت گوگل و اشتغال در آن درخواست می‌دهند. یعنی برای هر جای خالی، هزاران متقاضی وجود دارد. تمرکز و تأکید اصلی در سیاست استخدامی گوگل، قرار دادن فردِ مناسب در جای مناسب است. گوگل هرگز به طور رسمی، تعداد افرادی را که در فرایند استخدام کارکنان جدید با آن همکاری می‌کنند، اعلام نکرده اما مثلاً در سال ۲۰۰۹ و بنا بر منابع غیررسمی، بیش از ۴۰۰ نفر در فرایند گزینش کارکنان جدید با شرکت گوگل همکاری کرده‌اند. این افراد عمدتاً داوطلبانی را گزینش و استخدام می‌کنند که از استعداد بالایی برخوردار بوده و توانایی سازگاری فرهنگی داشته باشند.

به خاطر بسپاریم زمانی که صحبت از استخدام افراد جدید می‌شود، عامل فرهنگ، نقشی مهم و حیاتی را ایفا می‌کند. میزان سازگاری شما با گوگل و خطی مشی‌های آن، به نوعی تعیین‌کننده کیفیت کاری شما در این شرکت خواهد بود. پژوهش‌ها حاکی از آن هستند که کارکنانی که از توانایی سازگاری فرهنگی بیشتری برخوردار هستند، بهره‌وری کلی بیشتری در کار دارند.

راز موفقیت شرکت گوگل
فرآیند استخدام در گوگل

فرآیند استخدام سرمایه انسانی در گوگل

فرایند استخدام در گوگل آن‌قدرها هم ساده نیست. داوطلبان باید یک مسیر طولانی و پیچیده را طی کنند. گوگل بودجه زیادی را به فرایند استخدام کارکنان جدید اختصاص می‌دهد. البته پیچیدگی فرایند استخدام و به‌طور کلی ماهیت کار، یک ویژگی مشترک در میان همه شرکت‌های پُر آوازه در حوزه نرم‌افزار و فناوری است و اساساً به همین دلیل است که نرخ جابجایی کاری و ورود و خروج در این شرکت‌ها بالاتر از حد معمول است.

گوگل علاقه‌مند است که نیروهای کاری متنوع را گرد هم جمع کند و این تنوع صرفاً به ویژگی‌های ظاهری نیروی کار محدود نیست. خودِ گوگل ادعا می‌کند که صرفاً یک نوع کارمند در گوگل وجود ندارد. اگر در جستجوی جایی هستید که برای کنجکاوی، اشتیاق و میل به یادگیری‌تان ارزش قائل باشد و نیز چنانچه به دنبال همکارانی هستید که اندیشمندانی بزرگ و علاقه‌مند به پذیرش چالش‌های جدید باشند، آنگاه شما می‌توانید یک گوگلر (کارمند گوگل) باشید.

راز موفقیت شرکت گوگل
فرآیند استخدام کارکنان گوگل

مدیریت عملکرد کارکنان در گوگل

از آنجا که حوزه مدیریت منابع انسانی در گوگل، عهده‌دار یک مسئولیت بسیار خطیر و حساس است، طبیعی است که حوزه عملکرد آن نیز وسیع‌تر از حد معمول باشد. چه در مرحله استخدام و چه در مرحله مدیریت عملکرد، گوگل توجه ویژه‌ای به عامل برابری داشته و بر این باور است که همه کارکنان باید از شرایط و شانس برابری برای رشد و پیشرفت برخوردار باشند. پاداش‌ها در قبال عملکرد خوب، واقعاً چشمگیر بوده و جریمه عملکرد دور از انتظار نیز، به همان اندازه چشمگیر است.

استراتژی پرداخت حقوق به کارکنان مبتنی بر نمودار عملکرد آن‌هاست. گوگل برای ارزیابی عملکرد کارکنان خود از روش بازخورد ۳۶۰ درجه‌ای استفاده می‌کند. روشی که در آن ارزیابان از سراسر قسمت‌های سازمان در فرایند ارزیابی عملکرد مشارکت می‌کنند. بدین معنا که نه فقط مافوق شما، بلکه زیردستانتان نیز بخشی از این سیستم ارزیابی عملکرد هستند. گوگل با این هدف که افراد بتوانند بهترین عملکردشان را ارائه دهند، سازوکارهای ذیل را اتخاذ می‌کند

  • هر فرد را به وظیفه‌ای می‌گمارد که به آن علاقه داشته باشد.
  • هر فرد می‌تواند به‌طور پیوسته و بی‌وقفه یاد بگیرد و چیزهای جدید بیاموزد.
  • برای هر فرد در محیط کار، چالش‌هایی وجود دارد.
  • هر فرد به دلیل مشارکتش در کار، مورد قدردانی قرار می‌گیرد.

آموزش و توسعه سرمایه انسانی در گوگل

اگر میلیون‌ها نفر در سراسر جهان در جستجوی رؤیای کار کردن برای شرکت گوگل هستند، به این خاطر است که کار کردن برای گوگل به خودیِ خود می‌تواند ارزنده‌ترین تجربه زندگی برای بسیاری از افراد باشد. سیاست‌های مدیریت منابع انسانی در گوگل، رضایت و توانمندسازی کارکنان را موردتوجه قرار می‌دهد. در عصر حاضر، ایجاد وفاداری در کارکنان یک امر بسیار دشوار است و خلق این خصیصه در شرکت‌های فعال در حوزه فناوری و نرم‌افزار به‌مراتب دشوارتر می‌شود. به همین دلیل شرکت گوگل برای ایجاد این ویژگی در کارکنان و در نتیجه حفظ استعدادهای ارزشمند خود، سرمایه‌گذاری عظیمی انجام می‌دهد. تمرکز بر مدیریت استعداد و قریحه، بخشی از همین سرمایه‌گذاری محسوب می‌شود.

توجه گوگل به آموزش

شرکت گوگل نوعی از فضا و محیط کاری را ایجاد کرده که یادگیری مستمر را ترویج داده و تشویق می‌کند. کارکنان همواره فرصت‌هایی پیدا می‌کنند تا چیزی جدید آموخته و به‌طور مستمر رشد کنند. از این منظر، گوگل یک سازمان یادگیرنده تمام‌عیار است. گوگل برنامه‌های آموزشی رایگان و خاصی را در حوزه‌هایی مثل مهارت‌های ارائه، تولید و توسعه محتوا، مدیریت و رهبری و نظایر این‌ها برای کارکنانش تدارک می‌بیند. به طور خلاصه باید گفت که آموزش و توسعه توجه ویژه‌ای را در شرکت گوگل به خود معطوف می‌کنند.

راز موفقیت شرکت گوگل
آموزش گوگل به کارکنان

چند ویژگی جالب شرکت گوگل

از میان انبوهی از خصوصیات منحصربه‌فرد، شاید بتوان ریشه تمایز شرکت گوگل را در چندتا از جالب‌ترین آن‌ها جستجو کرد که در اینجا به هر یک از این چند ویژگی می‌پردازیم.

عطشِ داده

گوگل به‌عنوان یک شرکت بزرگ، بخشی از اقتصاد دانشی را شکل می‌دهد. منابع انسانی شرکت گوگل یعنی همان کارکنانی که در آن مشغول به کارهستند، مهم‌ترین عوامل موفقیت و پیشرفت مداوم این شرکت هستند. همانند بیشتر شرکت‌های بزرگ در عرصه فناوری و نرم‌افزار، نیروی کار این شرکت را عمدتاً کارکنان جوانی تشکیل می‌دهند که میانگین سن آن‌ها، ۲۹ سال است.

این عدد از جوانیِ قابل‌توجه کارکنان شرکت‌های نرم‌افزاری و مشخصاً شرکت گوگل حکایت دارد. خصوصاً وقتی بدانیم که متوسط سن کارکنان سازمان‌های آمریکایی حدوداً ۴۲ سال است. این نیروی کار جوان، محیط کاری متفاوتی را مطالبه می‌کند. بدیهی است که نیروی کار، تنها نیروی پیش برنده‌ی شرکت گوگل نیست و این شرکت مانند هر شرکت دیگری در حوزه فناوری، برای اخذ تصمیمات خود در حوزه‌های مختلف که مدیریت منابع انسانی را نیز شامل می‌شود، از داده و اطلاعات استفاده می‌کند.

سرمایه انسانی
سرمایه انسانی

پروژه شادی

این شاید بهترین نامِ ابداعی برای تلاش‌های سازمان‌یافته گوگل با هدفِ جلب خرسندی کارکنانش و بهبود کیفیت زندگی آن‌ها باشد. گوگل رفع همه موانع زندگی کارکنان را برای خود یک اولویت و تکلیف می‌داند تا آنان بتوانند به چیزهایی که دوست دارند، چه در محیط کار یا خارج از آن بپردازند. گوگل با اولویت قرار دادن سلامتی و شادی کارکنانش می‌تواند بیشترین بهره‌برداری را از آن‌ها داشته باشد. کارکنان خوشحال و خشنود، نتایج خارق‌العاده‌ای به بار می‌آورند و از این طریق می‌توانند گوگل را به جایگاهی رفیع‌تر از قبل رهنمون سازند.

گوگل خیلی خوب می‌داند که داشتن کارمندان خشنودتر، منافع شرکت را نیز حفظ می‌کند و آن را در یک موضع برتر در مقایسه با رقبا قرار می‌دهد. کارکنان گوگل نسبت به کارکنان دیگر غول‌های چندملیتی در حوزه فناوری و نرم‌افزار، از لحاظ ارزش بهره‌وری و تولید سود برتری قاطعی دارند. میانگین این رقم در گوگل بیش از ۱٫۲ میلیون دلار در هر سال به ازای هر کارمند است. در حالی که این رقم برای شرکت یاهو ۴۴۹ هزار دلار و برای مایکروسافت ۷۸۳ هزار دلار است. همان‌طور که می‌بینیم، ارقام مذکور، از تفاوت معنادار میان گوگل و سایر رقبا خبر می‌دهند.

رضایت سرمایه انسانی

مانند هر چیز دیگری، رضایت و خرسندی کارکنان گوگل نیز با استفاده از داده‌کاوی‌ها و سیاست‌ها و دستورالعمل‌های جدید تحت نظارت و بررسی دقیق قرار می‌گیرد. یک گروه ویژه در شرکت گوگل تحت عنوان PiLab وجود دارد که این بررسی‌ها را انجام داده و متناسب با نتایج تحقیقات، نسبت به طرح‌ریزی مدیریت منابع انسانی در این ارتباط اقدام می‌کند. این بررسی‌ها با هدف تعیین اثربخش‌ترین رویکردها برای مدیریت کارکنان و حفظ یک محیط کاری نوآورانه انجام می‌شود که تعیین نوع پاداش، به نحوی بیشترین رضایت، خرسندی و شادی را برای کارکنان به ارمغان داشته باشد، نیز بخشی از آن را تشکیل می‌دهد. صد البته که این تمرکز بر شادی و سلامتی کارکنان محدود به محیط کار نیست و گوگل، این هدف را در مقیاسی به وسعت کل زندگی کارکنانش، دنبال می‌کند.

سبک مدیریت

همانند سیاست‌های هوشمندانه در استخدام و خشنودسازی کارکنان، سبک مدیریتی اتخاذشده در شرکت گوگل نیز اتفاقی نیست و برآمده از تحقیقات گسترده و صد البته تحلیل داده‌هاست. گوگل برای ارزیابی چگونگی عملکرد مدیران خود، پروژه‌ای را تحت نام اکسیژن، کلید زد تا علاوه بر نظارت بر کار مدیران بتواند آموزش‌های لازم را در بخش‌هایی که نیاز به بهبود دارند و شاخص‌های آن‌ها چندان مطلوب نیست، ارائه دهد. گوگل به این واقعیت پی بُرد که اگر مدیرانی اثربخش داشته باشد، به ایجاد زیرساخت‌های عظیم آموزشی برای تعلیم آنان نیازی ندارد. پروژه اکسیژن، هشت ویژگی کلیدی را شناسایی کرد که مدیران گوگل باید واجد آن‌ها باشند. این هشت ویژگی به ترتیب اهمیت عبارت‌اند از:

  • یک مربی خوب باشید.
  • تیمتان را توانمند کنید و سخت‌گیر و جزئیات محور نباشید.
  • نسبت به موفقیت اعضای تیم و خشنودی فردی هر یک از اعضا علاقه نشان دهید.
  • ضعیف نباشید: پُرثمر، نوآور و نتیجه گرا باشید.
  • یک مخاطب خوب باشید و به حرف اعضای تیم به‌خوبی گوش دهید.
  • به کارکنانتان از طریق ارتقا و بهبود حرفه‌ای آن‌ها کمک کنید.
  • یک استراتژی و بینش شفاف برای تیم داشته باشید.
  • واجد مهارت‌های فنی کافی باشید تا بتوانید به اعضای تیم کمک کنید.

فرهنگ و مدیریت در گوگل

یکی دیگر از خصوصیات جالب فرهنگ مدیریت در گوگل این است که کارکنان همواره به نوآوری و امتحان ایده‌ها و چیزهای بدیع تشویق می‌شوند. با این حال اگر تلاش‌های آنان در این راستا، انتظارات را برآورده نکند، کارمند مورد شماتت قرار نمی‌گیرد و این نقص به عنوان یک ضعف در مدیریت تلقی می‌شود. مدیریتی که در تشویق و ترغیب لازم کارکنان برای اِعمال نوآوری در حد انتظار عمل نکرده است. هر چند که ممکن است بسیاری از این نکات ظریف، کم اهمیت تلقی شوند اما گوگل بر این باور است که اتخاذ آن‌ها در سبک مدیریت، کارکنان را خرسندتر، مؤثرتر و متعهدتر خواهد کرد.

تفویض اختیار به کارکنان در گوگل

تفویض گسترده اختیار به کارکنان را می‌توان یکی از ارکان فرهنگ سازمانی شرکت گوگل بدانیم که راز موفقیت شرکت گوگل را در پی داشته است. گوگل به لحاظ ساختار سازمانی، یک سازمان بسیار غیرمتمرکز است. بدین معنی که امکان دخالت و مشارکت کارکنان در امور سازمان اعم از خرد یا کلان را در تمامی سطوح فراهم می‌کند. این عدم تمرکز می‌تواند در شکل‌دهی و قوام هویت کاری یکایک کارکنان گوگل سهم به سزایی ایفا کند. اختیار و قدرت مانور، به کارکنان احساس آزادی عمل القا می‌کند و می‌تواند یک منبع نیرومند برای افزایش بهره‌وری و نیز بروز خلاقیت و نوآوری آن‌ها باشد.

تفویض به اختیار بودن کارمندان
تفویض به اختیار بودن کارمندان

عدالت گوگل در برابر سرمایه انسانی

گوگل محیطی را خلق می‌کند که سازوکارهای صورت گرفته در آن این اطمینان را ایجاد می‌نمایند که به پیشنهاد‌های کارکنان توجه شده و نظرات آنان ارزشمند باشد. مثلاً محصولات جدید ابتدا به صورت درون‌سازمانی توزیع شده و مورد استفاده قرار می‌گیرند و از نظرات و بازخوردهای کارکنان به‌عنوان بخشی از فرایند توسعه محصول استفاده می‌شود. یعنی اعضای سازمان پیش از عرضه نهایی محصول بازخوردهای لازم را در مورد ویژگی‌های آن مانند کاربرد پذیری به مدیریت سطوح بالاتر ارائه می‌دهند. بدین ترتیب گوگل سیاستی را در مدیریت منابع انسانی اتخاذ می‌کند که بتواند ضامن حفظ و غنی‌سازی استخر استعدادش باشد. عدالت و برابری در هر یک از جنبه‌های مدیریت منابع انسانی شرکت گوگل، قابل رؤیت و یک راز موفقیت شرکت گوگل می‌باشد.

نکته دیگر در مورد گوگل که پرداختن به آن خالی از لطف نیست، سبک‌های ارتباطی است. در گوگل خبری از سبک‌های ارتباطی سنتی، یک‌طرفه و از بالا به پایین نیست. بلکه یک زنجیره ارتباطی پیوسته میان کارکنان با یکدیگر و نیز میان کارکنان با مدیرانِ مافوق، در تمامی سطوح سازمان برقرار است.

مزایای کار در شرکت گوگل

همان‌طور که گفتیم شرکت گوگل همواره با فراهم آوردن مزایای زیاد برای کارکنان خود در صدد حفاظت از سلامتی و خرسندی آن‌هاست تا بتواند آن‌ها را مجاب کند که کار کردن در گوگل، ارزشش را دارد. برخی از کارکنان سابق گوگل و نیز برخی دیگر که هنوز در این شرکت مشغول به کار هستند به موارد متفاوت و زیادی از مزایا و پاداش‌های کار در گوگل اشاره می‌کنند که این خود نیز عاملی مهم در راز موفقیت شرکت گوگل است.

اغراق نیست اگر بگوییم ورود به شرکت گوگل به سبب سیاست، فرهنگ و محیط کاری منحصربه‌فردش، شاید به‌خودی‌خود بزرگ‌ترین پاداش و انگیزه برای سرمایه انسانی باشد. در اینجا به مرور برخی از پاداش‌ها و مزایایی که شرکت گوگل برای کارکنان خود در نظر می‌گیرد، می‌پردازیم. مواردی که در زیر گفته می‌شوند نیز می‌توانند از عوامل راز موفقیت شرکت گوگل باشند.

مزایای کار در گوگل
مزایای کار در گوگل

در دسترس بودن اغذیه‌ی لذیذ و سرپایی

کارکنان گوگل از حیث تغذیه و سلامت جسمانی در سطحی خارق‌العاده تأمین می‌شوند. شرکت در محیط کار فهرستی متنوع را برای وعده‌های صبحانه و ناهار به صورت رایگان سِرو می‌کند و چنانچه افراد مایل به ماندن و کارکردن در شرکت تا ساعات پایانی شب باشند، شام را نیز میهمان شرکت گوگل هستند. ضمن اینکه قهوه و انواع آب‌میوه‌ها نیز در طول ساعات کاری و به‌تناوب در محیط کار سِرو می‌شود. بنا بر اظهار یکی از کارکنان گوگل، آن‌ها عاشق این خط‌مشی شرکت گوگل هستند زیرا با این کار در زمان و پول آن‌ها صرفه‌جویی حاصل شده و افراد می‌توانند روابط خود را با همکارانشان حفظ نموده و یا حتی گسترش دهند.

تعامل با افراد فوق‌العاده و اندیشمندان بزرگ

هر کارمند گوگل در میان مجموعه‌ای از باهوش‌ترین افراد قرار می‌گیرد که این امر بهترین محیط را جهت یادگیری فراهم می‌کند. این یادگیری صرفاً محدود به زمینه‌های فنی و یا رویه‌های آموزش رسمی نیست بلکه می‌تواند هر بُعد و جنبه‌ای را شامل شود. در گوگل افرادی با ویژگی‌ها و پیشینه‌های متفاوت گرد هم می‌آیند که هر یک از آن‌ها داستانی شنیدنی برای تعریف دارند.

لمس زندگی در آینده

از آنجا که شرکت گوگل یکی از برترین شرکت‌های حوزه فناوری در دنیاست، پس عجیب نیست اگر کارکنان آن چند قدمی از تکنولوژی روز جلوتر باشند. کارکنان گوگل می‌توانند از محصولاتی استفاده کنند که هنوز در دسترس عموم قرار نگرفته‌اند. بنا بر اظهار یکی از پرسنل گوگل، تا مدت‌ها و پیش از اینکه گوگل از مرورگر معروف خود یعنی کروم رونمایی کند، کارکنان در داخل شرکت از آن استفاده می‌کردند. داستان در خصوص گوشی‌ها و تبلت ها نیز به همین منوال است. واقعاً خوش می‌گذرد! این واقعاً یک تجربه جالب است. به‌عنوان یکی از کارکنان گوگل، من می‌توانم نگاهی گذرا به آینده داشته باشم و در صورت درگیری بیشتر، حتی می‌توانم آینده را رقم بزنم!

خوش‌آمد گویی به سگ‌ها!

عجیب اما واقعی! کارکنان گوگل مجاز هستند که سگ‌ها و حیوانات خانگی را با خود به محیط کار بیاورند! یکی از آن‌ها می‌گوید چنین کاری نه فقط باعث افزایش سطح انرژی می‌شود، بلکه می‌تواند منشأ یک جور شادیِ خودجوش برای همکاران باشد و از این طریق فرصت ملاقات و آشنایی با کسانی را برایتان فراهم کند که احتمالاً در شرایط عادی، هرگز با آن‌ها مواجه یا آشنا نمی‌شدید.

سرویس رفت‌وآمد رایگان

علی‌رغم برخی جنجال‌ها در مورد اتوبوس‌های شرکت گوگل به دلیل دیر رسیدن ساکنین ایالت سان‌فرانسیسکو به محل کار، سرویس رفت‌وآمد رایگان گوگل کماکان یکی از منابع شگفت‌انگیز جلب رضایت کارکنان این شرکت است. همه این اتوبوس‌های مدرن، مجهز به سیستم وای فای بوده و نه تنها بسیاری از کارکنان را برای رفت‌وآمد به محل کار، از داشتن اتومبیل بی‌نیاز می‌کند بلکه فرصتی را برای استراحت، خوش‌گذرانی و حتی انجام برخی کارها در طول مسیر برای آنان فراهم می‌نماید.

مرخصی برای والدین

گوگل برای کارکنانی که به تازگی پدر یا مادر شده‌اند نیز برنامه ویژه‌ای دارد. مردها تا ۶ هفته و زنان تا ۱۸ هفته می‌توانند مرخصی داشته باشند در حالی که کماکان از حقوق و مزایا برخوردار می‌شوند. بنا بر اظهار یکی از کارکنان، گوگل حتی پا را از این نیز فراتر می‌گذارد و با اختصاص بسته‌های اقتصادی خاص، در تأمین مخارج نوزاد از قبیل خرید پوشک، غذا و اقلامی از این دست به یاری کارکنانش می‌شتابد.

کلاس‌های رایگان ژیمناستیک و تناسب‌اندام

این یکی دیگر از پاداش‌ها و مزایای ویژه‌ کار در گوگل برای کارکنان است. گوگل علاوه بر ارائه این خدمات، کارکنانش را تشویق می‌کند که در رویدادهای ورزشی درون‌سازمانی نیز مشارکت فعالانه‌ای داشته باشند.

پیش‌بینی غیرمنتظره‌ها!

جالب است بدانیم گوگل فکر همه چیز را کرده است. می‌دانیم که مرگ، یکی از غیرمنتظره‌ترین حوادثی است که تا لحظه وقوع، کسی از آن خبر ندارد. حالا سیاست شرکت گوگل در قبال مرگ کارکنانش را مرور می‌کنیم تا بدانیم این شرکت چگونه توانسته چنین حدی از وفاداری را حتی در همسران پرسنل خود ایجاد کند. اگر یکی از کارکنان شرکت گوگل، از دنیا برود، بلافاصله تمام سود سهامش به همسر وی پرداخت شده و او تا ده سال، نیمی از حقوق سالانه‌ی همسرش را دریافت می‌کند.

علاوه بر این، گوگل به ازای هر فرزند، ۱۰۰۰ دلار را در ماه بر این میزان پرداختی می‌افزاید. یکی از کارکنان گوگل چنین می‌گوید که وقتی این مزایا را با همسرم در میان گذاشتم، او از این بابت که در صورت بروز اتفاق برای من، شرکت چنین حدی از تعهد را از خود نشان می‌دهد، شروع به گریستن کرد.

سیستم تنبیهی در گوگل برای سرمایه انسانی

شکی نیست که عدول از اصول و قواعد از پیش تعیین‌شده در هر سازمان یا شرکتی، عواقبی همچون جریمه و تنبیه را در پی دارد. اما باید اذعان کنیم که شرکت گوگل در حوزه‌هایی مثل تشویق و تنبیه نیز خط‌مشی متفاوتی دارد. قبل از هر چیز باید بگوییم که فرهنگ سازمانی شرکت گوگل، آن‌قدر غنی، الهام‌بخش و انگیزشی است که ادغام در آن به‌خودی‌خود می‌تواند بزرگ‌ترین پاداش برای کارکنان تلقی شود. درعین‌حال عدم توانایی در جامعه‌پذیری و انطباق با فرهنگ و انتظارات شرکت گوگل، به نوعی شاید بزرگ‌ترین تنبیه برای کارکنانی باشد که عملکردشان دور از انتظار و پایین‌تر از استانداردهای تعیین‌شده است.

تنبیه گوگل
تنبیه گوگل

پیروی از قواعد خشک کاری، آن چیزی نیست که شرکت گوگل در تدوین قوانین خود، روی آن تأکید خاصی داشته باشد. حتی جالب است بدانیم که گوگل، به آزادی عمل در نحوه کار کردن برای کارکنان خود اعتقاد راسخی دارد. البته این آزادی عمل تا جایی موردقبول واقع می‌شود که به تعهداتی همچون مسئولیت‌پذیری و کارایی و اثربخشی خدشه‌ای وارد نکند.

در عوض گوگل نسبت به رعایت مواردی همچون اخلاق، درستی، احترام به یکدیگر، حریم خصوصی، رازداری و مواردی از این دست حساسیت بسیار زیادی نشان می‌دهد و موارد ذکرشده را می‌توان خط قرمز شرکت گوگل دانست که تخطی از هر یک می‌تواند اشد تنبیه را که همان اخراج از شرکت گوگل است، برای مرتکبین به همراه داشته باشد.

سخن آخر

هر چند که بیشتر شرکت‌های حوزه فناوری و نرم‌افزار در مقیاسی مشابه با شرکت گوگل فعالیت نکرده و مثل آن به منابع غنی دسترسی ندارند اما باز هم درس‌های زیادی را می‌توان از فرایندهای نوآورانه به کار گرفته‌شده در مدیریت منابع انسانی که نقش بسزایی در راز موفقیت شرکت گوگل دارد، آموخت. شاید از بین نکات ریز و درشت راز موفقیت شرکت گوگل مهم‌ترین نکته، تمرکز بر مراقبت از کارکنان این شرکت توسط مدیران است. از کارکنانتان مراقبت کنید و بر شادی، خشنودی و سلامتی آنان تمرکز ویژه‌ای داشته باشید. کارکنان خشنودتر با احتمال بیشتری عملکردی فراتر‌از‌انتظار از خود نشان می‌دهند و زمانی که احساس کنند که برای کارفرما یا مافوقشان ارزشمند هستند و از سوی آنان مورد تکریم واقع می‌شوند، بهترین عملکردشان را ارائه می‌دهند.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد شرکت گوگل و راز موفقیت شرکت گوگل می‌توانید به ویکی پدیا مراجعه نمایید.


ناصر

ناصر

منابع انسانی گوگل از چه طریق تامین میشوند


فرید

فرید

مدیریت منابع انسانی در گوگل یکی از اهداف اصلی شرکت گوگل است


جواد

جواد

گوگل چگونه شرکتی است؟