آموزش نعل ‌بندی اسب

در اندام شناسی اسب، سم، یکی از مهم‌ترین و حیاتی‌ترین عضوهای بدن یک اسب است. اگر به سم‌ها رسیدگی نشود امکان شکستن و از بین رفتن آن‌ها وجود دارد. چون سم اسب‌ها به‌وسیلهٔ نعل اسب محافظت می‌شود بنابراین یکی از مواردی که باید به آن توجه شود، آموزش نعل‌ بندی و تعمیر نعل اسب است.

اسب‌ها معمولاً هر 4 تا 6 هفته یک‌بار به نعل ‌بندی احتیاج دارند. اگر نعل‌ بندی و تعمیر نعل اسب به‌درستی انجام نشود باعث بروز مشکلاتی مانند لنگش اسب و عفونت سم اسب می‌شود. در ادامهٔ این مقاله برای دانستن اصول نعل ‌بندی، با ما همراه باشید.

آموزش نعل ‌بندی
آموزش نعل ‌بندی

دلیل نعل ‌بندی اسب

چرا اسب را نعل بندی می‌کنند؟ سوارکاران برای جلوگیری از صدمه دیدن سم اسب‌ها آن‌ها را نعل بندی می‌کنند. نعل بندی اسب همچنین به ‌سلامت پاهای اسب و افزایش سرعت و تحمل او کمک می‌کند. معمولاً هر سم سالمی هرماه حدوداً یک سانتیمتر رشد می‌کند. می‌توانیم از پهلو به سم اسب نگاه کنیم و یا پای اسب را بلند کرده تا میزان رشد سم اسب را ببینیم. درصورت رشد سم‌ها باید اسب را نعل ‌بندی کنیم.

امروزه مراکز نعل ‌بندی اسب در هر شهر و استان برای آموزش نعل ‌بندی و تعمیر نعل اسب برپاشده‌اند که این کار را به‌راحتی انجام می‌دهند. حتی اگر اسبی نیاز به نعل ‌بندی نداشته باشد برای جلوگیری از عفونت پای اسب باید سم اسب قیار شود. قیار به معنی مرتب کردن سم‌ها برای حفاظت از اندام‌های حرکتی و سلامتی سم اسب است. از قسمت شاخی تا رسیدن به خط سفید پنجهٔ اسب تمام قسمت‌های اضافه با کمک چاقوی قیار برداشته می‌شود و لایهٔ تازه‌ای در کف پای اسب مشاهده می‌شود.

ساختار سم اسب

سم اسب از چند بخش مختلف تشکیل‌شده است. لازم است هر فرد برای آموزش نعل ‌بندی و تعمیر نعل اسب قسمت‌های مختلف سم را حتماً بداند. ازآنجایی‌که قسمت‌های مختلف سم حس ندارند به همین دلیل می‌توان آن‌ها را برید و میخ به آن‌ها کوبید.

دیواره سم

این قسمت دقیقاً از انتهای موهای دست و پای اسب آغاز می‌شود. هرماه حدوداً 6 تا 10 میلی‌متر رشد می‌کند. نزدیک به 9 تا 12 ماه طول می‌کشد تا یک دیوارهٔ جدید رشد کند. اگر این دیوارهٔ شفاف سم ترک بخورد باید حتماً آن را تعمیر کنند یا به‌عبارت‌دیگر این‌ها احتیاج به قیار کردن دارند.

چنگال

در کف سم قسمت مثلثی شکل و نرمی وجود دارد. این ناحیه در قسمت پاشنهٔ پا، پهن و در قسمت میانی کف کوچک می‌شود و در تعمیر نعل اسب اهمیت زیادی دارد. در قسمت وسط چنگال یک شیار هلالی شکل وجود دارد که شیار میانی نام دارد. بافت ارتجاعی چنگال از فشار زیاد به‌پای اسب و همچنین از لغزش اسب جلوگیری می‌کند.

کف سم

این شیار مقعر در قسمت چنگال اسب قرار دارد. اگر این شیار در چنگال اسب وجود نداشته باشد باعث کوفتگی و آسیب‌دیدگی او می‌شود. کف پای اسب از مهم‌ترین قسمت‌های سم اسب است که باعث چسبندگی سم به زمین و لیز نخوردن اسب می‌شود. شکل نوک‌تیز آن به ترمز کشیدن و توقف اسب کمک می‌کند.

این شیار در سم مانند قلب دوم اسب عمل می‌کند و به پمپاژ خون کمک می‌کند. اگر این قسمت از سم اسب با زمین تماس نداشته باشد باعث جمع شدن سموم در این قسمت می‌شود.

خط سفید

این خط سفید، مانند یک نوار منحنی شکل در قسمت داخلی دیواره اسب قرار دارد. نعل‌بندها از این خط به‌عنوان یک راهنما برای زدن میخ و قیارکردن استفاده می‌کنند. خط سفید سم اسب در آموزش نعل‌ بندی به افراد تازه‌وارد بسیار کمک کرده است.

سم
سم اسب

انواع نعل اسب

لازم است در آموزش نعل ‌بندی اسب با انواع نعل آشنا شوید. در قرن‌های گذشته از نعل‌های آهنی، برای نعل ‌بندی اسب‌ها استفاده می‌کردند. امروزه با پیشرفت علم، انواع مختلفی از نعل‌ها در طرح‌های متفاوتی ساخته‌شده‌اند. حتی برخی از نعل‌ها به شکل نعل چکمه‌ای که نعل همراه با تکه چرمی متصل به انتهایش ساخته‌شده است. در ادامه یک مورد از پرکاربردترین نعل‌های اسب را بیان می‌کنیم. اگر به ساختن نعل علاقه دارید مقاله زیر را مطالعه کنید:

نحوه ساخت نعل اسب

نعل شیاردار

از این نعل برای جلوگیری از رسیدن رطوبت زیاد به‌پای اسب و سرعت بخشیدن به اسب‌های مسابقه استفاده می‌شود. دلیل اینکه به این نعل شیاردار گفته می‌شود، شکل ویژهٔ این نعل است که سمت درونی آن کمی مقعر و دارای شیار داخل آن است. این شیار باعث شده که نعل سبک‌تر شود و همچنین به‌راحتی به‌پای اسب می‌چسبد. روی این نعل‌ها جای 7 میخ وجود دارد. البته تعداد میخ‌ها به شرایط سم، نوع نعل و نوع کاری که اسب انجام می‌دهد بستگی دارد.

روش نعل‌ بندی اسب

نعل ‌بندی یعنی یک فرد باتجربه که آموزش نعل ‌بندی دیده است، نعل‌های کهنهٔ اسب را درمی‌آورد و بعد از مرتب کردن و قیار سم‌های اسب نعل تازه را به سم‌های اسب می‌چسباند. نعل‌ بندی 5 مرحله دارد که هر فرد برای نعل ‌بندی باید آن‌ها را بداند:

  • ابتدا با کمک انبر میخ‌های نعل کهنه را بیرون آورید. به‌صورت اهرمی نعل را به‌آرامی از سم جدا کنید. مراقب باشید که به دیوارهٔ سم‌های اسب آسیب نرسانید و همهٔ میخ‌ها را از سم جدا کنید.
  • قیار و آماده‌سازی سم‌های اسب را انجام دهید. برای این کار از چکش‌ها و چاقوی سم تراشی استفاده کنید. قسمت‌های اضافه و رشد کرده را کوتاه کنید. در پایان از سوهان برای تمیز و صاف کردن سم اسب استفاده کنید.
  • سپس یک نعل آماده، متناسب پای اسب بخرید و یا می‌توانید به‌جای نعل آماده خودتان یک نعل بسازید. اگر نعل مناسب و اندازهٔ سم اسب نباشد اسب نمی‌تواند حرکت درستی داشته باشد.
  • در این مرحله نعل را با دقت بسیار زیاد در جای مناسب خود قرار دهید. ابتدا یک میخ به پنجهٔ نعل اسب بزنید و با دقت میخ‌های پاشنه و پنجه را بکوبید. سپس نیمهٔ ماندهٔ میخ‌ها را بچینید و باقیماندهٔ آن را برگردانید.
  • اضافهٔ میخ‌های پرچ‌شده و لبه‌های تیز و بیرون ماندهٔ سم را به سمت بیرون برگردانید و با سوهان بسایید تا خوب نرم و صاف شوند. در این مرحله سوهان کشیدن بسیار مهم است.

تا حد امکان اسب را نعل ‌بندی کنید و نگذارید که بدون نعل باشد. اگر اسب شما کارهای سبک انجام می‌دهد می‌توانید آن را نعل‌ بندی نکنید. به‌شرط اینکه شکل و استحکام اسب شما طوری باشد که تحمل وزن اسب را داشته باشد و سم‌های او نشکند.

چرا به سم اسب نعل می زنند
نعل بندی اسب

محافظت از سم اسب

برای نگهداری و محافظت از سم اسب‌ها، موهایی که اطراف سم اسب‌ها رشد می‌کنند را بتراشید. با این کار از آلودگی و اگزمای پای اسب جلوگیری کنید. سپس با یک‌تکه پارچه نخی و پنبه‌ای سم آن را تمیز کنید. برای تمیز کردن سم هیچ‌گاه از برس استفاده نکنید. برس باعث از بین رفتن پوشش حفاظتی سم‌ها می‌شود.

بعد از شستن سم‌ها به سم‌های مرطوب روغن بمالید تا رطوبتی بعد از شست‌وشو در سم‌ها باقی نماند. برای سم‌های شکسته و آسیب‌دیده هر 24 ساعت یک‌بار از محلول تخم کتان و یا گل رس بر روی آن‌ها استفاده کنید. اسب‌هایی که در مناطق مرطوب‌تری هستند رسیدگی به سمشان ضروری‌تر است زیرا رطوبت بیشتر باعث رشد بیشتر سم‌های اسب می‌شود. این رطوبت اگر در سم اسب بماند باعث عفونت خواهد شد.

اسب‌های که نعل‌ بندی شده‌اند به مراقبت بیشتری نسبت به اسب‌های بدون نعل احتیاج دارند زیرا سنگریزه‌ها و خورده‌ریزه‌های زیر نعل‌ها باعث عفونت سم اسب می‌شوند.همچنین تمیز کردن و خشک نگه‌داشتن اسطبل، رعایت بهداشت اسب و نظافت روزانه ضروری است. استفاده از محلول‌های ضد میکروبی تا زمانی که عفونت اسب برطرف شود لازم و ضروری است. در موارد شدید عفونت، لازم است از آنتی‌بیوتیک‌ها طبق دستور دامپزشک اسب استفاده کنید.

نکات مهم!

برای نعل ‌بندی اسب‌ها ابتدا باید قبل از نعل‌ بندی، روش راه رفتن، شکل دست‌وپا و وضعیت کلی سم‌ها را به‌دقت بررسی کرد. برای اسب‌هایی که سم‌های سالمی دارند از نعل‌های طبیعی استفاده کنید. اسب‌هایی که سم آسیب‌دیده دارند از نعل‌های طبی باید استفاده شود.

برای آگاهی از وضعیت سلامت سم اسب کافی است اسب به مدت بیست دقیقه پیاده‌روی کند. سپس به شیوهٔ راه رفتن اسب و هماهنگی بین دست و پا هنگام راه رفتن دقت کنید. اگر یک فرد نعل‌بند، آموزش نعل ‌بندی و تعمیر نعل اسب را نداند هر نقص و مشکلی در سم و پای اسب می‌تواند راه رفتن او را مختل کند. نداشتن نعل اسب علاوه بر اینکه بر سلامتی اسب تأثیر می‌گذارد بر تولیدمثل و پرورش اسب هم تأثیر دارد. ثابت‌شده است اسب‌هایی که سم ضعیفی دارند توانایی تولیدمثل کمتری دارند و انتقال نسل در آن‌ها ضعیف‌تر است.

تعمیر نعل اسب

باگذشت زمان و با رشد سم‌های اسب، میخ‌ها از سم خارج می‌شوند و ممکن اسب به‌پای اسب صدمه بزنند. باید نعل اسب را تعمیر کنید و نعل ‌بندی مجدد انجام دهید. اگر نعل اسب‌ها شل شوند می‌توان با توجه به صدای برخورد نعل به زمین، این مشکل را تشخیص داد و نعل را عوض کرد. اگر برای مدتی طولانی نعل‌ها شل شوند میخ‌های آن افتاده و نعل گم می‌شود.

برای آموزش نعل ‌بندی و تعمیر نعل اسب باید حتماً از افراد باتجربه که اطلاع کافی از ساختار سم اسب و نصب نعل دارند کمک گرفت. افرادی که این اطلاعات را ندارند نباید نعل ‌بندی را انجام دهند زیرا نعل‌بندی نقش مهمی درراه رفتن و سرعت اسب ایجاد می‌کند.نصب نعل اسب باید به‌گونه‌ای باشد که در قسمت‌های مختلف سم و راه رفتن اسب اختلالی ایجاد نشود.

زمانی که سنگریزه‌ها یا خار به سم اسب آسیب برسانند و سم اسب عفونت کند باید حتماً نعل اسب را تعمیر کرد. اگر نعل تعمیر نشود باعث رنجش و درد پای اسب خواهد شد. برای تشخیص درست این عفونت باید به نحوهٔ راه رفتن اسب دقت کرد. هرگونه تغییر درراه رفتن عادی اسب می‌تواند یکی از علائم عفونت سم اسب باشد.

درد شدید در سم، گرم شدن ناحیه‌ای از سم، دیده شدن رگه‌های سیاه و دردناک سم اسب، گندیدگی سم و استشمام بوی تندوتیز سرکه از دیگر علائم تشخیص این عفونت سم اسب هستند. یک نعل‌بند باید این عفونت را هرچه سریع‌تر برطرف کند تا موجب صدمات بیشتر به سم اسب نشود.

میخ زدن
میخ زدن نعل

درمان عفونت سم

باید ابتدا با استفاده از پنس منطقهٔ درد را مشخص کنید. سپس با کمک چاقوی سم چینی، بافت آسیب‌دیدهٔ سم اسب را شروع به تراشیدن کنید تا به بافت سالم برسید. سم را روزانه دومرتبه با کمک محلول بتادین رقیق‌شده و آب و سرم فیزیولوژی شست‌وشو دهید. این کار را هرروز تکرار کنید تا باکتری‌های سم اسب رشد نداشته باشند.

در مرحلهٔ بعد از مواد خوراکی، دارویی و ترمیمی جهت رشد بافت های آسیب‌دیده‌اش استفاده کنید. مصرف داروهای ضدالتهاب و آنتی‌بیوتیک‌ها برای اسب مفید است. نکتهٔ مهم در بهبود سم آسیب‌دیده، آماده‌سازی یک بستر خشک و عاری از رطوبت است.

وسایل نعل‌ بندی

یک نعل‌بند برای بستن نعل‌های یک اسب باید ابزار لازم را داشته باشد. این وسایل شامل یک کورهٔ سیار، جک سم، فرچه سیمی، زاویه‌سنج نعل، سم پاک‌کن، رنت نعل ‌بندی، چکش، چاقو، نعل کش، سیم‌چین، میخ پرچ‌کن و همچنین مدل‌های مختلف نعل می‌شوند. استفاده از پیشبند و پابند چرمی برای محافظت از بدن و پاهای انسان در صورت لگدزدن اسب لازم است.

برای جلوگیری از حرکت کردن اسب، بهتر است هنگامی‌که اسب خسته است او را نعل‌ بندی کرد زیرا اسبی سرحال است انرژی بیشتری برای تقلا کردن دارد و اسب خسته کمتر لگد میزند. مشکل دیگری که اسب‌های ایرانی دارند تربیت نادرست این اسب‌ها است. اسب‌های خارجی از ابتدای تولد نعل ‌بندی می‌شوند اما در ایران اسب‌ها تا 3 سالگی نعل‌ بندی نمی‌شوند و بعد از 3 سالگی تحمل نعل برای آن‌ها سخت است.

برخی از نعل‌بندها برای اینکه اسب از نعل ‌بندی نترسد از وسیله‌ای به نام «لباش بند» استفاده می‌کنند. لباش بند وسیله‌ای شبیه چوب است که آن را داخل بینی حیوان می‌کنند و با گره زدن لب‌های اسب باعث می‌شود که آدرنالین کمتری در بدن حیوان تولید می‌شود. البته برخی اسب‌ها برای بستن لباش بند هم مقاومت می‌کنند.

کلام آخر

به پایان این مقاله رسیدیم. امیدواریم اطلاعات لازم را کسب کرده باشید. شما همچنین می‌توانید با مراجعه به وبلاگ واسط کالا مقالات مرتبط با اسب‌ها و سایر حیوانات را مطالعه کنید. همچنین اگر قصد خرید و یا فروش حیوانات خانگی یا وسایل دسته دوم خود رادارید، اپلیکیشن واسط کالا بهترین گزینه برای خریدوفروش اجناس شما با مناسب‌ترین قیمت‌ها است.

پرسش و پاسخ

چه زمانی باید نعل بندی کرد؟

اگرچه حتی اگر نعل های اسب مشکلی نداشته باشد باید به موقع آن ها را عوض کرد.اما در مواقعی که یک نعل یا همه ی آ ها شل باشند یا افتاده باشند، بهتر است آن ها را عوض کرد.شکل نعل تغییر کرده باشد، سر میخ ها بزرگ شده و امکان صدمه زدن به اسب وجود داشته باشد، سم بیش از حد بلند شده باشد و یا شکل اصلی خود را از دست داده باشد.

از کجا باید فهمید که باید نعل ها را عوض کرد؟

بهتر است هرروز سم اسب را تمیز کرد و از این اتفاق مطلع شد اما باز هم از صدای نعل می توان فهمید که نعل اسب شل است. به طور کلی 6 هفته یکبار برای تعویض نعل اسب مناسب است.

برای اینکه سم مرطوب بماند چه می توان کرد؟

نگه داشتن اسب روی علف های نرم و مرطوب ایده ی خوبی است. البته استفاده از رو سمی نیز می تواند به اینکار کمک کند تا سم ها خشک نشوند و نشکنند.

پیشنهاد می‌کنیم خواندن مقالات زیر را از دست ندهید.

نظرات
تا کنون نظری ثبت نشده است.
ثبت نظر