نقش ویتامین در پرورش اسب

در این مقاله سعی ما بر آن است که شما را با ویتامین‌ها و پروتئین‌هایی که برای اسب لازم است آشنا سازیم. لذا پیشنهاد ما براین است که تا پایان مقاله با ما همراه باشید تا نقش ویتامین و پروتئین در پرورش اسب را با هم بیاموزیم. ابتدا نقش پروتئین در پرورش اسب را با هم می‌آموزیم.

نقش ویتامین و پروتئین در پرورش اسب
نقش ویتامین و پروتئین در پرورش اسب

نقش پروتئین در پرورش اسب

پروتئین شامل زنجیره طولانی از اسید آمینه‌های حاوی نیتروژن است. برای محاسبه میزان پروتئین خام یک خوراک، میزان نیتروژن آن را در آزمایشگاه و با روش کلدال مشخص کرده و آنرا در ۲۵ / ۶ ضرب می کنند. احتیاجات پروتئین اسب توسط پروتئین خام یا پروتئین قابل هضم بیان می شود. پروتئین قابل هضم مقداری از پروتئین خام خوراکی است که در دسترس حیوان قرار می‌گیرد. قابلیت دسترسی پروتئین و یا میزان پروتئین قابل هضم در علوفه‌ها حدود ۷۰٪ و در بقولات و جیره‌های مخلوط حدود ۸۵% پروتئین خام است. یکی از نکات مهم در تغذیه پروتئین، کیفیت آن است که در این رابطه نوع و ترکیب اسید آمینه‌های تشکیل‌دهنده اهمیت دارند.

چه خریدار باشید، چه فروشنده
واسط‌کالا باعث می‌شه یک خرید و فروش لذت‌بخش را تجربه کنید.

اسید آمینه

اسید آمینه‌های غیر ضروری می‌توانند از اسکلت کرنی که از متابولیسم کربوهیدرات‌ها و چربی‌ها بوجود می‌آیند، ساخته شوند. تعادل اسید آمینه‌های یک خوراک، کیفیت پروتئین آن را نشان می‌دهند. پروتئین‌های با کیفیت بالا، دارای پروفیل اسید آمینه‌ای شبیه به بافت پروتئین بدن خود دام‌اند و پروتئین‌های با کیفیت پایین، از نظر یک یا چند آمینه کمبود دارند.

همانطور که گفته شد کیفیت پروتئین فاکتور مهمی در تغذیه اسب است. چرا که باید تمامی اسید آمینه‌ها به مقدار کافی برای سنتز پروتئین‌ها وجود داشته باشند. در صورت فقدان یک اسید آمینه، سنتز پروتئین متوقف شده و در صورتی که مقدار یک اسید آمینه کافی نباشد، این کمبود باعث محدودیت در استفاده از سایر اسید آمینه‌ها می‌شود. برای حفظ ساختار مناسبی از آمینو اسیدها باید از خوراک‌های متنوعی در خوراک استفاده کرد.

درصد پروتئین خام

درصد پروتئین خام در جیره نگهداری ۷ تا ۸ درصد است. کاهش سطوح پروتئین جیره معمولا باعث کاهش خوش خوراکی و مصرف ماده خشک شده که باعث کاهش رشد سم‌ها و کاهش وزن می‌شود. مصرف پروتئین اضافی باعث تولید انرژی می شود بطوریکه ارزش هر ۴۰ گرم پروتئین برابر یک مگا کالری انرژی قابل هضم است. در سه ماهه آخر آبستنی احتیاجات پروتئینی مادیان برای رشد جنین افزایش می‌یابد.

جیره باید حاوی ۹ تا ۱۰ درصد پروتئین خام باشد، در این زمان نسبت پروتئین به انرژی باید ۴۴ گرم پروتئین خام به ازای هر مگا کالری انرژی قابل هضم باشد. یکی از دلائل وزن تولد پایین، تغذیه ناکافی پروتئین مادیان در دوران آبستنی به ویژه در سه ماهه آخر آن است.

احتیاجات دوران شیردهی اسب

در طول دوره شیردهی جیره باید حاوی ۱۱ تا ۱۳/۲ درصد پروتئین خام باشد. اسب‌های در حال رشد نیز دارای احتیاجات پروتئین بالایی‌اند و در صورتی که این احتیاجات تامین نشود، رشد به تعویق افتاده و کند می شود. جیره کره‌های از شیر گرفته شده و یکساله باید به ترتیب حاوی ۱۳ تا ۵/۱۴% و ۳/۱۱تا ۶ / ۱۲ % پروتئین خام باشد و نسبت صحیح پروتئین به انرژی در کره های از شیر گرفته شده، ۵۰ و در کره های یکساله ۴۵ گرم پروتئین خام به ازای هر مگا کالری انرژی قابل هضم است.

در این حیوانات تغذیه پروتئین با کیفیت بالا از اهمیت خاصی برخوردار است. لیزین مهمترین اسید آمینه محدود کننده رشد به شمار می رود، و نسبت لیزین به انرژی قابل هضم در کره های از شیر گرفته شده و یکساله به ترتیب ۱/۲ و ۹/۱ گرم لیزین به ازای هر مگا کالری انرژی قابل هضم است. پودر شیر بدون چربی، سویا و یونجه بهترین منابع لیزین هستند. مخلوطی از این خوراک ها را باید در کره های در حال رشد جهت ایجاد تعادل اسید آمینه ها استفاده کرد.

پروتئین
پروتئین

احتیاجات پروتئین برای نگهداری و کار

نقش پروتئین و ویتامین در پرورش اسب های بالغ به این طریق است که اسب های بالغ به سطوحی از پروتئین در جیره برای تامین اسید آمینه های لازم برای جایگزین کردن آن‌ها در بافت های بدن، آنزیم ها، پوست، مو و غیره نیاز دارند. احتیاجات نگهداری اسبی که در حال استراحت است ۵/۷ تا ۸ درصد پروتئین خام در جیره است. جیره ای که دارای علوفه با کیفیت خوب باشد، این مقادیر را تامین خواهد کرد و در صورتی که کیفیت علوفه پایین باشد، استفاده از مکمل های پروتئینی ضروری است تا سطوح لازم پروتئین در جیره حفظ شود. از تغذیه پروتئین اضافی در اسب های در حال استراحت باید خودداری کرد.

احتیاجات پروتئین برای کار به مقدار زیادی افزایش نمی یابد. در زمان کار زیاد و فعالیت بالا میزان پروتئین جیره ممکن است تا ۲٪ افزایش یابد. در اسب هایی که دارای فعالیت شدیدند می توان از پروتئین به عنوان منبع انرژی استفاده کرد. البته این نوع اسب ها احتیاج به پروتئین بالایی ندارند و در صورتی که از علوفه با کیفیت پایین تغذیه شوند می توان از مکمل های پروتئینی استفاده نمود.

احتیاجات پروتئینی برای آبستنی ، شیردهی و رشد

نقش ویتامین و پروتئین در پرورش اسب های آبستنی به این شکل است که از مهمترین مواد مغذی که باید در تغذیه مادیان‌های آبستن به ویژه در سه ماهه پایانی آبستنی مورد توجه قرار داد، پروتئینی است که برای تشکیل بافت‌های جنینی و رشد جنین ضروری است. این احتیاجات مانند احتیاجات انرژی در سه ماهه پایانی آبستنی به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد. مادیان آبستن را می‌توان در ۸ ماهه اول آبستنی با ۸% پروتئین تغذیه کرد که این مقدار در سه ماهه آخر آبستنی به ۵/۱۰ تا ۱۱٪ افزایش می‌یابد.

همچنین کیفیت پروتئین در این سه ماهه بسیار مهم است و در صورت استفاده از علوفه های با کیفیت پائین باید از مکمل های پروتئینی استفاده نمود. تغییرات کمی در ترکیب شیر بین نژادهای مختلف اسب وجود دارد و در همه نژادها تر کیب شیر در روزهای اول شیردهی بسیار متفاوت از روزهای بعد است. این شیر در روزهای ابتدائی آغوز یا کلستروم نام دارد که حاوی سطوح بالای ایمینوگلوبولین ها است. آنتی بادی ها، از کره ها در برابر حملات میکروارگانیزم ها محافظت می کنند چرا که در اوائل زندگی دستگاه ایمنی به خوبی توسعه نیافته است.

میزان سطح پروتئین

میزان سطح پروتئین در شیر اولیه مادیان حدود ۱۹٪ در ۳۰ دقیقه اول شیردهی است که پس از ۱۲ ساعت به ۴٪ و پس از ۸ روز به ۲% کاهش می یابد. یک اسب جوان با وزن بلوغ ۴۵۰ تا ۵۰۰ کیلوگرم دارای افزایش وزنی معادل ۱۰۰ کیلو گرم در سنین ۳ تا ۶ ماهگی است که معادل تقریبا افزایش وزن روزانه یک کیلو گرم می‌شود. افزایش وزن از ۶ تا ۱۲ ماهگی روزانه ۵/۰ کیلو گرم خواهد بود و در این دوره نیز حیوان ۱۰۰ کیلو گرم افزایش وزن خواهد داشت. پس از این مدت افزایش وزن تا رسیدن به وزن بلوغ کاهش می‌یابد.

نرخ رشد و توسعه استخوان و عضلات در کره ها بسیار سریع و در اسب های بالغ کند است. به همین ترتیب احتیاجات پروتئینی نیز تغییر می‌کند. نکته مهم در تغذیه پروتئین در کره های در حال رشد، کیفیت پروتئین است. کمبود لیزین عامل محدود کننده رشد در این دام ها به شمار می رود و باید به مقدار کافی تأمین شود.

احتیاجات پروتئینی برای آبستنی
احتیاجات پروتئینی برای آبستنی

نقش ویتامین در پرورش اسب

ویتامین ها از مواد مغذی ضروری برای بدن اند که به مقدار کم مورد استفاده قرار می گیرنده و کمبود آنها باعث اختلالات متابولیسمی و بروز برخی بیماری ها می شود. بسیاری از ویتامین ها به عنوان کاتالیست بسیاری از انتقالات و واکنش های بین مواد در بدن و یا به عنوان کوآنزیم در ساختمان آنزیم وجود دارند که بخش ضروری آنزیم به شمار می روند. حداقل ۱۵ ویتامین ضروری برای اسب مشخص شده است. ویتامین های محلول در چربی می توانند در بدن و به ویژه در کبد ذخیره شوند. بنابراین اسب می تواند ذخیره مناسبی از این ویتامین ها در بدن داشته باشد. بسیاری از این ویتامین ها و یا پیش ساز های آنها در علوفه های سبز وجود دارند.

که اسب می تواند در تابستان به مقدار کافی این ویتامین ها را در دریافت کرده و برای زمستان ذخیره کند. میزان ویتامین خوراکی ها و علوفه ها بستگی به نوع خوراک، شرایط اقلیمی، شرایط برداشت و انبارداری دارد. علوفه های با کیفیت بالا بسیاری از ویتامین ها را برای اسب تامین می کنند، ولی تغذیه علوفه های کم کیفیت ممکن است باعث کمبود ویتامین در جیره شود که افزودن مکمل های ویتامینی ضروری است. همچنین استفاده از مکمل ویتامینی در خشکسالی ها، استرس ها و یا رشد بالا ضروری است. بسیاری از ویتامین های محلول در آب توسط میکروارگانیزم های روده اسب ساخته می شوند و نیازی به ذخیره سازی آنها در بدن نیست.

نقش ویتامین A در پرورش اسب

ویتامین A از پیش سازهایی به نام بتاکاروتن تشکیل شده است که شکل بیولوژیکی آن ترانس رتینول است. احتیاجات اسب به ویتامین A را می توان با بتاکاروتن نیز نشان داد. بتاکاروتن در اغلب علوفه های سبز وجود داشته و در دیواره روده تبدیل به ویتامین A می‌شود. کاروتن در حضور نور آفتاب، اکسیژن و دمای بالا تجزیه می شود. وقتی که علوفه به مدت یک سال در معرض آفتاب و باران قرار گیرد، ۹۰٪ کاروتن آن از بین می رود.

انبار کردن طولانی نیز باعث کاهش محتویات کاروتنی علوفه ها می‌شود. پس از ۶ ماه انبارداری، مقادیر قابل توجهی از کاروتن از بین می‌رود. و پس از ۲ سال انبارداری فقط ۱۰٪ از کاروتن علوفه ها باقی می ماند.همانطور که گفته شد ویتامین A می تواند در کبد ذخیره شود، اسب هایی که از علوفه های سبز تغذیه می کنند، می توانند برای ۳ تا ۶ ماه نیاز ویتامین A خود را ذخیره کنند.

نکته

از تغذیه بیش از حد این ویتامین باید خودداری کرد چرا که باعث نرمی و پوکی استخوان و پوسته پوسته شدن اپیتلیوم می شود. احتاجات ویتامین A را می توان بوسیله منابع حاوی ترکیبات رتینولی تامین کرد. استات و پالمتیات ترانس رتینول دو منبع مهم رتینولی اند. مقدار نیاز ویتامین A برای تمام اسب ها، ۳۰ تا ۶۰ واحد بین المللی ویتامین A یا معادل رتینولی آن به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در هر روز و با ۱۲۰ تا ۲۴۰ واحد بین المللی پیش ساز ویتامین A یا کاروتن به ازای هر کیلو گرم وزن بدن است.

ویتامین A
ویتامین A

نقش ویتامین D در پرورش اسب

پرتوهای فرابنفش خورشید باعث تبدیل ۷-دی هیدرو کلسترول به عنوان یک سوبسترا در پوست به ویتامین D می‌شوند. تابش نور به مدت ۳۰ دقیقه در روز برای تامین احتیاجات ویتامین D در اسب ها کافی است. از منابع دیگر این ویتامین محصولات علوفه‌ای است که در معرض نور خورشید قرار گرفته باشند. میزان دقیق احتیاجات اسب به این ویتامین هنوز مشخص نشده است. اما علائم کمبود این ویتامین شامل نرمی استخوان (ریکتز) است که به ندرت بوجود می‌آید. تغذیه مقادیر اضافی این ویتامین ممکن است باعث بروز مشکلاتی شود.

سم ویتامین D

مقادیر سمی این ویتامین، حدودا ۱۰ برابر نیاز روزانه یعنی ۲۵۰۰ تا ۵۰۰۰ واحد بین المللی (۶ واحد بین المللی به ازای هر کیلوگرم وزن بدن ) است که در صورت تغذیه این سطوح برای ماه‌های طولانی علائم مسمومیت بروز خواهد کرد. در این زمان کلسیم زیادی در بافت های نرم مانند قلب، شش ها و عضلات رسوب کرده و عوارض اسکلتی در استخوان بروز می‌کند. برخی گیاهان مانند گل یاس (jasmine) حاوی مقادیر سمی از ترکیبات شبه ویتامین D است. ضرورت استفاده از مکمل ویتامین D کمتر اتفاق می‌افتد. مقادیر توصیه شده NRC برای این ویتامین حداکثر ۲۲۰ واحد بین المللی در هر کیلو گرم خوراک است.

نقش ویتامین E در پرورش اسب

نقش ویتامین E در پرورش اسب را نمی‌توان نادیده گرفت. از مشتقات ترکیبات ۸ گانه ای هستند که فعالیت زیستی آلفا توکوفرولی دارند. این ترکیبات در چربی محلول بوده و میزان آن ها بصورت واحد بین المللی بیان می شود. اطلاعات و شناخت کمی در مورد احتیاجات ویتامین E در اسب وجود دارد. اما مطالعات نشان می دهند که جزیره کره ها، مادیان های آبستن و شیرده و اسب های کاری باید حاوی ۸۰ تا ۱۰۰ واحد بین المللی در هر کیلو گرم ماده خشک جیره باشد. انبارداری نامناسب مواد خوراکی باعث کاهش سریع سطوح ویتامین E می شود.

همچنین رطوبت بالا، آلودگی قارچی، کپک زدگی و تخمیر نیز سطوح این ویتامین در خوراکی ها را کاهش می دهد ویتامین E در علوفه های سبز در حال رشد، علوفه های خشک با کیفیت بالا، دانه غلات و روغن گیاهک دانه گندم و همچنین بصورت سنتزی و یا مکمل آلفائو کوفرول وجود دارد. مسمومیت ناشی از تغذیه بیش از حد این ویتامین در اسب مشاهده نشده است. بیماری تورم مغزی اسب سانان (EDM) ممکن است در کره هایی که در استفاده از ویتامین E مشکل دارند، بروز کند. این بیماری باعث ضعف، عدم تعادل و زمین خوردن اسب می شود، استفاده از ویتامین E در ۲ تا ۱۸ ماهگی می تواند باعث کاهش علائم بیماری شود.

نقش ویتامین E در پرورش اسب
نقش ویتامین E در پرورش اسب

نقش ویتامین K و B در پرورش اسب

ویتامین K توسط باکتری های دستگاه گوارش و همچنین توسط گیاهان ساخته می شود. بنابر این گیاهان سبز منابع خوبی از ویتامین K هستند. نیازهای تغذیه ای اسب به این ویتامین هنوز به خوبی شناخته شده نیست. ولی کمبود آن می تواند باعث خونریزی های شدید شود.
در گروه ویتامین B ده ویتامین شناخته شده‌اند که در آب محلول‌اند. عملکرد این ویتامین ها نسبت به ویتامین های محلول در چربی بیشتر شناخته شده است. این ویتامین ها توسط باکتری های دستگاه گوارش ساخته می شوند. و بجز ویتامین B12 به میزان قابل توجهی در علوفه های با کیفیت بالا وجود دارند.

استفاده از مکمل این گروه از ویتامین‌ها تنها در زمان استفاده از علوفه‌های با کیفیت پایین، استرس شدید و یا فعالیت شدید بدنی ضرورت می یابد. مهمترین انواع این ویتامین ها تیامین، ریبوفلاوین و ویتامین B12 است. تیامین در متابولیسم کربوهیدرات‌ها دخالت داشته و کمبود آن با کاهش مصرف خوراک بویژه علوفه های سبز اتفاق می‌افتد. سه میلی گرم تیامین در هر کیلوگرم ماده خشک خوراک می تواند نیاز اسب را تامین کند. ویتامین B12 در سنتز گلبول های قرمز خون دخالت دارد و باید به کمبود آن در جیره توجه بیشتری کرد.

کلسیم و فسفر

در تامین این دو عنصر در جیره باید به دو نکته توجه کرد. یکی تامین مقادیر مورد نیاز و دوم حفظ نسبت مناسب بین این دو عنصر است. میزان جذب این عناصر با توجه به سن دام متفاوت است. در اسب‌های جوان جذب بیش از ۷۰٪ و در اسب‌های پیر در حدود ۵۰% است. غلظت این عناصر در پلاسما تقریبا ثابت است و خون تنظیم دقیقی در رابطه با غلظت این دو عنصر انجام می‌دهد بنابراین غلظت پلاسمایی این مواد، راهنمای خوبی از وضعیت کلسیم جیره و بدن دام نیست.

اسب‌های بالغ روزانه به ۲۰ تا ۶۰ گرم کلسیم (۴۵ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن) و ۱۵ تا ۴۰ گرم فسفر (۳۵ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن) نیاز دارند که میزان آن بستگی به وزن و وضعیت فیزیولوژیکی دام دارد مادیان‌های شیرده، کره‌های جوان و در حال رشد و مادیان های آبستن در سه ماهه آخر آبستنی نیاز بیشتری به این عناصر دارند، نیاز اسب‌های پیر نیز بالا است چرا که جذب کلسیم در بدن این اسب‌ها کاهش یافته و به ۵۰% می رسد.

جهت تشخیص سن اسب پیشنهاد می‌کنیم خواندن مطلب زیر را از دست ندهید:

نکته مهم

همانطور که گفته شد، نسبت کلسیم به فسفر یکی از نکات مهمی است که در فرموله کردن جیر اسب، باید مورد توجه قرار گیرد. این نسبت نباید کمتر از ۱/۱ باشد. در صورتیکه این نسبت در جیره کمتر از این مقدار باشد، ولی مقدار کلسیم و فسفر جیره متعادل باشد، کلسیم از استخوان حرکت کرده و به جای آن بافت همبند فیبری جایگزین خواهد شد. این جایگزینی بویژه در استخوان‌های سر بروز خواهد کرد که می‌تواند باعث بروز بیماری سر بزرگی شود. تغذیه جیره با نسبت ۰٫۸ تا ۱ کلسیم به فسفر به مدت ۶ تا ۱۲ ماه می تواند علائم بیماری فوق را بروز دهد و اگر این نسبت به ۰٫۶ تا ۱ کاهش یابد، این علائم بسیار زودتر بروز خواهند کرد.

کره ها می توانند نسبت ۱ تا ۳ را تحمل کنند و این تحمل در اسب های بالغ تا نسبت ۱تا ۶ نیز می رسد ولی تغذیه سطوح بالای کلسیم می تواند در جذب منیزیم، منگنز، آهن و فسفر اختلال ایجاد کند. تغذیه کلسیم در سطوح بالا به مدت طولانی می تواند باعث افزایش غلظت کلسیم در استخوان ها و ترک خوردگی آنها شود. تغذیه ناکافی کلسیم و یا فسفر می تواند باعث نرمی استخوان (ریکتز) و رشد ناقص استخوان شود.

دادن غذاهای کلسیم دار به اسب
دادن غذاهای کلسیم دار به اسب

اطلاعات بیشتر در مورد نقش ویتامین در پرورش اسب

جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد اسب می‌توانید به ویکی‌پدیا مراجعه نمایید.

همچنین اگر شما قصد خرید و فروش اسب موردنظر خود را دارید وبسایت واسط‌کالا یا اپلیکیشن واسط‌کالا بستری مطمئن و امن برای اینکار می‌باشد.

با مطالعه‌ی مطلب زیر می‌توانید تمام نژادهای محبوب اسب در دنیا و ایران را بشناسید.

نظرات
محسن علوی

محسن علوی

اگر بخواین اسب خوبی پرورش بدید باید به نگهداری و تغذیشون خیلی توجه کنید

فاطمه

فاطمه

سلام تشکر از مطالب خوب و آموزندتون

ثبت نظر