خانه » وسایل نقلیه » مضرات دوچرخه سواری
مضرات دوچرخه سواری

دوچرخه سواری یک ورزش هوازی پرطرفدار است که با به‌کارگیری نیروی عضلات پا باعث تقویت ظرفیت هوازی شش‌ها و بالا بردن قدرت پاها می‌شود؛ اما دوچرخه سواری در صورتی صد در صد مفید است که از فواید و معایب آن آگاهی به دست آوریم و تا حد توان از بروز عیب‌ها پیشگیری کنیم. پس تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید تا مضرات دوچرخه سواری را بیاموزیم. اغلب ما در سنین کودکی دوچرخه سواری را یاد می‌گیریم، بنابراین ممکن است فکر کنیم دوچرخه سواری، ورزشی است که نیاز به مهارت یا تعلیم خاصی ندارد. این تصور ممکن است تا حدی خوب باشد، به‌خصوص اگر برای مسافت‌های کوتاه از دوچرخه استفاده شود.

اما در افرادی که از دوچرخه به‌عنوان وسیله حمل‌ونقل برای مسافت‌های طولانی استفاده می‌نمایند و یا برای تقویت بدن خود دوچرخه سواری می‌کنند، مسئله مهارت‌های دوچرخه سواری اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. روش بد دوچرخه سواری، وضعیت نامناسب قرارگیری روی دوچرخه یا اندازه نامتناسب آن باعث درد و ناراحتی فرد می‌شود. اندازه‌های هر دوچرخه باید با اندازه‌های فرد استفاده‌کننده از آن هماهنگ باشد. دوچرخه مانند یک لباس که می‌پوشیم باید اندازه ما باشد. دوچرخه در واقع امتداد اندام‌های حرکتی ما است و ارتباط بسیار نزدیکی بین این دو وجود دارد.

مضرات دوچرخه سواری
مضرات دوچرخه سواری

نکته

شاید کمتر وسیله ورزشی را بتوان نام برد که مانند دوچرخه بر روی بدن تأثیر بگذارد و ارگونومی آن، بر روی استفاده بهتر از آن، تا این اندازه مؤثر باشد. این وسیله مفید جدای از منافعی که دارد می‌تواند موجب بروز آسیب‌هایی هم در بدن انسان بشود.
برخی از مضرات دوچرخه سواری، شامل موارد زیر هستند:

آسیب‌های دوچرخه سواری

بسیاری از مشکلات و آسیب‌های ایجادشده در حین دوچرخه سواری به علت میزان نبودن ارتفاع زین، جلو و عقب بودن زین، ارتفاع دسته، فاصله دو دسته از هم، طول دسته رکاب و بسیاری متغیرهای دیگر ایجاد می‌شوند.
بسیاری از آسیب‌های دیگر هم صرفاً به علت ناآشنایی ورزشکار در تعامل و استفاده درست از دوچرخه و درنتیجه تکنیک نامناسب به وجود میاید.

درد زانو از مضرات دوچرخه سواری

یکی از مهم‌ترین مضرات دوچرخه سواری درد زانو است. دوچرخه‌سواران نیز مانند دوندگان گاهی دچار درد زانو می‌شوند. زانو شایع‌ترین محل آسیب در دوچرخه‌سواران است. درد زانو در یک دوچرخه‌سوار می‌تواند در جلو یا پشت و یا در طرف داخل یا خارج آن احساس شود. این درد به علت التهاب تاندون (تاندونیت) در مفصل استخوان ران و استخوان کشکک است. درد زانو در دوچرخه سواری ممکن است ناشی از پایین بودن یا جلو بودن بیش‌ازحد زین دوچرخه و یا با شدت و بیش‌ازحد رکاب زدن در یک دنده معین دوچرخه باشد؛ که باعث می‌شود هنگام رکاب زدن روی زانو فشار بیاید.

درد سمت خارجی زانو

مهم‌ترین عامل درد در سمت خارج زانو و مفصل ران دوچرخه‌سوار، سندروم ایلیوتیبیال باند است. ایلیوتیبیال باند یک نوار بافتی پهن در سمت خارجی ران و زانو است.
وقتی این نوار بافتی قابلیت انعطاف کمی داشته باشد، در حین رکاب زدن و با خم و راست شدن مکرر مفصل زانو، به کندیل خارجی استخوان ران سایش پیداکرده و موجب درد زانو می‌شود. مهم‌ترین عوامل فشار بیش‌ازحد به ایلیوتیبیال باند عبارت‌اند از:

  • ارتفاع نامناسب زین
  • دسته پدال (کرانک) بلند
  • استفاده از دنده‌های سنگین
  • فاصله کم پدال‌ها
  • چرخش پاها به داخل وقتی روی پدال قرارگرفته‌اند
  • کم بودن آزادی چرخش پدال Pedal float

درد سمت داخلی زانو

مهم‌ترین علل درد داخل زانو کشیده شدن رباط جانبی داخلی و تاندنیت و بورسیت پس آنسرینوس است. عوامل زیر در ایجاد این بیماری‌ها تأثیرگذار هستند:

  • زیاد بودن فاصله پدال‌ها از هم
  • چرخیده بوده پاها به خارج روی پدال
  • محدود بودن آزادی چرخش پدال Pedal float

درد جلو و پشت زانو

مهم‌ترین علل درد جلوی زانو در دوچرخه‌سواران کندرومالاسی کشکک، تاندنیت کشکک، تاندنیت چهارسر و بیماری پلیکای داخلی است. عوامل زیر در ایجاد این بیماری‌ها تأثیرگذار هستند:

  • استفاده زیاد از دنده‌های سنگین
  • ارتفاع پایین زین یا خیلی جلو بودن آن
  • گذاشتن پا در جلوی پدال
  • بلند بودن دسته پدال

مهم‌ترین علل درد پشت زانو کشش عضلات و تاندون همسترینگ است. عوامل زیر در ایجاد این بیماری تأثیرگذار هستند:

  • زیاد بالا بودن یا زیاد به پشت بودن زین دوچرخه
  • آزاد بودن زیاد در چرخش پدال Pedal float
درد زانو در دوچرخه سواری
درد زانو در دوچرخه سواری

کمردرد و گردن درد از دیگر مضرات دوچرخه سواری

یکی از مشکلات احتمالی دوچرخه‌سواران درد در ناحیه کمر و گردن است. اگرچه کمردرد مشکل شایعی در همه افراد است ولی خود دوچرخه سواری بالأخص می‌تواند موجب فشار بیش‌ازحد به کمر و گردن شود. یکی از علل این دردها ارتفاع دسته‌های دوچرخه است. دسته‌های خیلی پایین دوچرخه موجب فشار بیش‌ازاندازه به کمر و گردن شده و موجب بروز درد در آن‌ها می‌شود. از طرف دیگر برای کاهش کمردرد در حین دوچرخه سواری ستون مهره باید یک قوس با تحدب به سمت بالا داشته باشد. استفاده از دنده‌های سنگین بخصوص در سربالایی می‌تواند موجب کمردرد شود. پس در شیب‌های رو به بالا باید سعی کنیم از دنده‌های سبک‌تر استفاده کنیم.

ضعف عضلات کمر هم از علل شایع کمردرد در دوچرخه‌سوارها است. با تقویت عضلات کمر و شکم می‌توانیم تا حد زیادی از این دردها پیشگیری کنیم. به عقب بردن سر در حین دوچرخه سواری نیز موجب درد گردن می‌شود.
توصیه کلی این است که ارتفاع زین را تنظیم کنید و سر را هم‌راستا با بدن نگه‌دارید و به عقب نیندازید.
یک بررسی هم نشان داده است که زاویه دادن به زین در حد ۱۰ تا ۱۵ درجه به سمت جلو در بهبود کمردرد دوچرخه‌سواران مفید است.

درد لگن و مفصل ران از دیگر مضرات دوچرخه سواری

از مهم‌ترین علل درد لگن و مفصل ران در یک فرد دوچرخه‌سوار می‌توان از بیماری‌های زیر نام برد:

گیرکردن تاندون‌های اطراف مفصل ران: گیرکردن تاندون‌های اطراف مفصل ران می‌تواند موجب درد در کشاله ران یا در قسمت خارجی مفصل شود.

گیرکردن مفصل ران: گیرکردن یا ایمپینجمنت مفصل ران معمولاً موجب احساس درد در کشاله ران می‌شود به‌خصوص وقتی‌که مفصل ران خم‌شده یا به داخل می‌چرخد.

پارگی لابروم: پارگی لابروم معمولاً موجب درد کشاله ران می‌شود.
بیشتر وزن شما هنگام دوچرخه سواری باید روی استخوان‌های نشیمنگاه که کف لگن را تشکیل می‌دهند، وارد شود.

هنگامی برای مدت طولانی دوچرخه سواری می‌کنید، احساس اندکی درد عادی است، اما اگر درد شدیدی در باسن داشتید، ممکن است زین دوچرخه بیش‌ازحد بالا باشد و یا لازم باشد که زین دوچرخه را به سمت جلو یا عقب ببرید.

مضرات دوچرخه سواری
درد لگن و مفصل ران

مشکلات ناحیه پرینه از مضرات دوچرخه سواری

از دیگر مضرات دوچرخه سواری فشار آوردن زین به ناحیه پرینه است. پرینه Perineum ناحیه‌ای بین مقعد و آلت تناسلی است. این ناحیه حاوی اعصاب و عروق خونی زیادی است که در حین دوچرخه سواری تحت‌فشار قرار می‌گیرند. فشار به این عروق و اعصاب به‌خصوص عصب پودندال می‌تواند موجب احساس گزگز و بی‌حسی در ناحیه پرینه و همچنین اختلال موقت در عملکرد جنسی ورزشکار شود. اختلالات ذکرشده ممکن است تا چند روز بعد از یک دوچرخه سواری طولانی باقی بمانند. شیب زین دوچرخه به جلو و پایین موجب فشار کمتر زین به ناحیه پرینه و درنتیجه کمتر شدن احتمال بروز علائم ذکرشده می‌گردد. متأسفانه زین‌های باریک که در دوچرخه‌های حرفه‌ای استفاده می‌شود موجب فشار بیشتر به عروق و اعصاب پرینه می‌شود.

در مسافت‌های کوتاه‌مدت ممکن است استفاده از پدهای ژلاتینی بتواند مقدار فشار زین به ناحیه پرینه را کاهش دهد ولی این اقدام در دوچرخه سواری‌های طولانی‌مدت کارساز نیست.
برای کاهش فشار زین به پرینه توصیه می‌شود:

  • هر چند وقت یک‌بار از روی زین بلند شوید و اجازه دهید ناحیه پرینه شما کمی آزادشده و به آن فشاری وارد نشود.
  • جای خود بر روی زین را مرتباً تغییر دهید.
  • شیب زین را کمی به سمت جلو و پایین بدهید.
  • استفاده از شورت‌های مخصوص دوچرخه سواری با پد در ناحیه پرینه ممکن است کمک‌کننده باشد.
  • در مسافت‌های کوتاه دسته دوچرخه را کمی بالاتر قرار دهید تا فشار کمتری به پرینه وارد شود.
  • پهن بودن زین دوچرخه در قسمت عقب به‌طوری‌که از استخوان‌های نشیمن‌گاه حمایت کند، ممکن است مفید باشد.

ضربه‌ مغزی از دیگر مضرات دوچرخه سواری

ضربه به سر مهم‌ترین خطری است که دوچرخه‌سواران در معرض آن هستند و بررسی‌ها نشان داده که گذاشتن کلاه ایمنی روی سر، باعث کاهش آسیب‌های سر و مغز هنگام دوچرخه سواری می‌شود.

ضربه‌ مغزی از دیگر مضرات دوچرخه سواری
ضربه‌ مغزی از دیگر مضرات دوچرخه سواری

سرطان پروستات از مضرات دوچرخه سواری

یک تحقیق نشان داده است مردانی که بیش از ۹ ساعت در هفته دوچرخه سواری می‌کنند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان پروستات قرار دارند. تیم تحقیقاتی از دانشگاه کالج لندن که این پژوهش را انجام داده است می‌گوید: تحقیق ما که روی بیش از ۵۲۰۰ دوچرخه‌سوار بود، نشان داد کسانی که بیش از ۵۰ سال دارند و بیش از ۹ ساعت در هفته دوچرخه سواری می‌کنند، پنج برابر بیشتر به سرطان پروستات مبتلا می‌شوند.
البته نتایج این تحقیق نیاز به بررسی بیشتری دارد.

آسیب رسیدن به کلیه‌ها

یکی دیگر از مضرا دوچرخه سواری آسیب رسیدن به کلیه‌ها می‌باشد. بررسی‌ها نشان می‌دهند برخورد با اجسام مختلف حین دوچرخه سواری در آسیب رساندن به کلیه‌ها مؤثر است. لذا پزشکان توصیه می‌کنند افراد تنها در مسیرهای ایمن به دوچرخه سواری بپردازند. همچنین از سوارشدن دوچرخه‌های غیراستاندارد جداً خودداری کنند.
استفاده از تجهیزات جانبی مانند کلاه ایمنی، مچ‌بند و زانوبند می‌تواند از شدت آسیب‌های ورزشی حین دوچرخه سواری بکاهد.

آسیب در مچ دست از دیگر مضرات دوچرخه سواری

مهم‌ترین آسیب‌های وارده به مچ دست در دوچرخه‌سواران سندروم تونل کارپ و سندروم تونل اولنار است که معمولاً به علت تکنیک اشتباه در گرفتن دسته دوچرخه ایجاد می‌شود. سندروم تونل اولنار که در دوچرخه‌سواران به آن فلج دسته دوچرخه Handlebar palsy هم می‌گویند به علت فشار دسته دوچرخه به عصب اولنار در ناحیه مچ دست ایجاد می‌شود. این آسیب بیشتر در کسانی به وجود می‌آید که در موقع گرفتن دسته دوچرخه مقدار زیادی از وزن تنه خود را بر روی مچ دست انداخته و به‌خصوص برجستگی استخوانی که در پاشنه مچ دست در طرف استخوان اولنار قرار دارد را بر روی دسته دوچرخه فشار می‌دهند.

این برجستگی استخوانی همان استخوان همیت بوده و از کنار این استخوان، عصب اولنار عبور می‌کند. وقتی دوچرخه‌سوار تمام فشار وزن تنه را بر روی طرف آلنار مچ دست می‌اندازد عصب اولنار در این ناحیه تحت‌فشار قرار می‌گیرد. علائم این بیماری به‌صورت احساس خواب‌رفتگی انگشتان کوچک دست و گزگز و مورمور آن‌ها است. گاهی اوقات همراه با این علائم حسی، علائم حرکتی به‌صورت احساس ضعف و کاهش قدرت در انگشتان دست و یا حتی تغییر شکل و انحراف انگشتان کوچک دست به پشت و یا لاغر شدن عضلات بین استخوان‌های کف ‌دست هم ایجاد می‌شود.

راه‌های پیشگیری از بیماری مچ دست در دوچرخه‌سواران

راه پیشگیری از این بیماری این است که در هنگام دوچرخه سواری ارتفاع دسته دوچرخه را طوری تنظیم کنیم که فشار وزن کمتر به مچ دست وارد شود. از طرف دیگر در حین گرفتن دسته دوچرخه برجستگی استخوان همیت را به دسته دوچرخه فشار ندهیم و در حین دوچرخه سواری وضعیت مچ دست بر روی دسته دوچرخه را مرتباً تغییر دهیم.

بیماری دیگر که در مچ دست دوچرخه‌سواران ایجاد می‌شود سندروم کانال کارپ است. این مشکل معمولاً به علت انحراف شدید مچ دست به عقب در حین گرفتن دسته دوچرخه ایجاد می‌شود. در این حال عصب مدیان در مچ دست تحت کشش و فشار زیاد قرارگرفته و علائم بیماری به‌صورت بی‌حسی و گزگز در انگشتان دوم و سوم دست بروز می‌کند. برای پیشگیری از این بیماری باید دقت کرد تا در حین گرفتن دسته دوچرخه، دست در امتداد ساعد قرارگرفته و مچ دست زیاد به عقب انحراف پیدا نکند.

آسیب به مچ دست
آسیب به مچ دست از دیگر مضرات دوچرخه سواری

آسیب رساندن به پا از مضرات دوچرخه سواری

یکی از مشکلات مچ پا در دوچرخه‌سواران تاندنیت آشیل است که موجب درد پشت مچ می‌شود. این مشکل معمولاً به علت بالا قرار گرفتن زین دوچرخه ایجاد می‌گردد. در این موارد وقتی رکاب در ساعت شش یعنی پایین‌ترین موقعیت خود قرار دارد پنجه پای دوچرخه‌سوار به رکاب نمی‌رسد و وی مجبور است مچ پای خود را به پایین خم کند. همین خم کردن مچ پا موجب فشار بیش‌ازحد به تاندون آشیل و به دنبال آن التهاب تاندون می‌شود. علت دیگر این مشکل این است که دوچرخه‌سوار نوک پنجه خود را بر روی رکاب قرار می‌دهد و فشار به رکاب را با نوک پنجه انجام می‌دهد که اشتباه است.

از دیگر علل درد مچ پا در دوچرخه‌سواران تغییر زیاد شیب کف پا در حین رکاب زدن است. به این معنی که وقتی کف پای دوچرخه‌سوار در بالاترین یا پایین‌ترین حالت چرخش رکاب قرار می‌گیرد دوچرخه‌سوار به آن شیب‌های متفاوتی می‌دهد. این کار موجب اعمال فشار زیاد به مفصل مچ پا و دردناک شدن آن می‌شود.
درد کف پا در دوچرخه‌سواران می‌توان به علت کفش نامناسب و یا استفاده زیاد از دنده سنگین ایجاد شود.
گزگز پا در دوچرخه‌سواران معمولاً به علت استفاده از کفش تنگ یا سندروم کمپارتمان مزمن در ساق ایجاد می‌شود.

توصیه‌های کلی برای دوچرخه سواری صحیح

  • عضلات گلوتئوس ماگزیموس (عضلاتی که در باسن و بخش پایینی پشت قرار دارند) را فعال کنید. این کار به شما کمک می‌کند وزنتان را به‌طور صحیح روی زین،‌ پدال‌ها و فرمان دوچرخه پخش‌کنید.
  • زین دوچرخه باید در سطحی باشد که به سمت جلو نلغزید و فشار بیش‌ازحد روی فرمان دوچرخه وارد نکنید.
  • آرنج‌هایتان را خمیده نگه‌دارید تا بتوانند به‌عنوان ضربه‌گیر عمل کنند.
  • حتماً از کلاه ایمنی استفاده کنید.
  • شانه‌هایتان را شل نگه‌دارید. خیلی‌ها هنگام دوچرخه سواری شانه‌هایشان را محکم رو به بالا نگه می‌دارند که وضعیت نادرست و آسیب‌رسانی محسوب می‌شود.
  • روی دنده سنگین دوچرخه پا نزنید. این فشار ممکن است به زانوهایتان آسیب بزند.
توصیه‌
توصیه‌های دوچرخه سواری صحیح

بررسی مضرات دوچرخه سواری از دیدگاهی دیگر

  • یک جنبه منفی دوچرخه سواری هزینه‌های بالای احتمالی این ورزش است. شما می‌توانید از یک دوچرخه دست ‌دوم با هزینه نسبتاً کمتر استفاده کنید؛ اما اگر یک دوچرخه آخرین سیستم بخواهید باید آماده‌باشید که هزینه‌ای بیش از ۱ میلیون و یا بیشتر بپردازید. همچنین کلاه ایمنی، سرعت‌سنج، دنده، شلوارک و بطری آب می‌تواند در افزایش قیمت تأثیر داشته باشد. اگر می‌خواهید هزینه کمتری بپردازید داشتن حداقل امکانات (دوچرخه و کلاه ایمنی) کافی است.
  • دوچرخه سواری همچنین یک ورزش وابسته به آب‌وهواست. هوای سرد، بارانی، برف و یخبندان باعث می‌شود که در خانه بمانید. اقلیم‌هایی با هوای گرم و برخوردار از روزهای آفتابی بهترین و مناسب‌ترین موقعیت‌ها برای دوچرخه سواری در بیرون هستند. اگر هوا آلوده است شما می‌توانید دوچرخه را به یک وسیله آموزشی خانگی تبدیل کنید و روی این دوچرخه ساکن رکاب بزنید؛ اما این فعالیت به‌اندازه زمانی که در بیرون از منزل دوچرخه سواری می‌کنید ارزش ندارد.
  • اگر شما یک دوچرخه‌سوار عادی هستید باید از تمام قوانین جاده‌ای پیروی کرده و با آمادگی مراقبت از خود دوچرخه سواری کنید. طبق قوانین حق تقدم در خیابان‌ها و جاده‌ها با خودرو است نه دوچرخه، پس مراقب باشید.
  • بر اساس مطالعات روزنامه (چشم‌اندازهای سالم محیط‌زیست)، انتشاریافته در مارس ۲۰۱۱، گزارش‌شده است که دوچرخه‌سواران نسبت به موتورسواران بیشتر در معرض استنشاق هوای آلوده هستند. اگر شما در منطقه‌ای زندگی می‌کنید که آلودگی محیطی زیادی دارد، توصیه می‌کنیم شرایط را قبل از دوچرخه سواری بررسی کنید و ارزیابی کنید که آیا رفتن به بیرون ارزش دارد یا نه؟

چه کسانی نباید دوچرخه سواری کنند؟

محدودیت دوچرخه سواری غیر از بیماری‌های داخلی یعنی تنفسی و قلبی برای کسانی هست که دچار آرتروز شدید مفاصل زانو هستند. برای کودکان تقریباً هیچ محدودیتی وجود ندارد و همچنین برای زنان و مردان، انجام این ورزش به یک اندازه توصیه می‌شود. اگر شخص شرایط خاصی ندارد که فعالیت ورزشی برایش محدودیت داشته باشد دوچرخه سواری هیچ ضرر خاصی ندارد. محدودیت برای انجام ورزش دوچرخه سواری در مورد بیماری‌های قلبی و عروقی در شرایطی است که نارسایی خاصی دارند این‌گونه افراد در هوای آلوده نباید دوچرخه سواری کنند. در بقیه موارد که شخص مشکلی در مفاصل زانو، مچ پا و لگن ندارد، انجام دوچرخه سواری مشکلی ندارد.

در دوچرخه سواری حرفه‌ای مانند هر ورزش حرفه‌ای دیگر رعایت نکات آمادگی یعنی گرم کردن با نرمش ملایم، انجام دوچرخه سواری و بعد سرد کردن بدن برای جلوگیری از فشار به عضلات و دردهای عضلانی لازم است. میزان دوچرخه سواری مانند هر ورزش دیگری با سن، توانایی فیزیکی و آمادگی بدنی ارتباط مستقیمی دارد و با تمرینات مداوم می‌توان این توانایی را بالاتر برد. برای دوچرخه‌سواران حرفه‌ای در دوره‌‌های آموزش، شیوه‌های استفاده از دوچرخه برای آسیب کمتر مفاصل و عضلات آموزش داده می‌شود. اشکالاتی که در ورزش طولانی با دوچرخه به وجود می‌آید مانند هر ورزش دیگری خستگی عضلانی و بیش از توان عضلات از آن‌ها کار کشیدن است که سبب گرفتگی‌های عضلانی یا به‌ندرت آسیب الیاف عضلانی مانند کشیدگی یا پارگی عضلات می‌شود.

چه کسانی نباید دوچرخه سواری کنند؟
چه کسانی نباید دوچرخه سواری کنند؟

اطلاعات بیشتر

جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد دوچرخه سواری می‌توانید به ویکی‌پدیا مراجعه نمایید.

اگر قصد خرید و فروش انواع وسایل نقلیه از جمله دوچرخه را دارید می‌توانید به وبسایت واسط کالا یا اپلیکیشن‌واسط کالا مراجعه نمایید و بدون دردسر اینکار را انجام دهید.

با مطالعه‌ی مطلب زیر می‌توانید اطلاعات لازم در مورد تازه‌های دنیای دوچرخه را بیاموزید.

https://vasetkala.com/blog/2025/%D9%81%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%DA%86%D8%B1%D8%AE%D9%87/

منابع: ایران ارتوپد، تبیان.